طراحی و تبیین سیستم پیشهشداردهنده بحران ارزی برای اقتصاد ایران با تمرکز بر متغیرهای بخش مالی اقتصاد
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت،واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مالی بین الملل، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.71818/ecj.2025.1062292چکیده
در سنوات اخیر در اقتصاد ایران نوسانات شدید نرخ ارز اتفاق افتاده و موجب تحمیل تبعات آن به اقتصاد کشور شده است. با این رویکرد در این مطالعه با تمرکز بر متغیرهای بخش واقعی و عمومی، موازنه خارجی و بخش مالی اقتصاد یک سیستم پیش هشداردهنده برای ارزیابی احتمال وقوع بحرانهای ارزی طی دوره 1400:2-1370:1 طراحی گردید. ابتدا از طریق شاخص فشار بر بازار ارز، سالهای وقوع بحران شناسایی و سپس با استفاده از روش سیگنالدهی متغیرهای هدایتگر بحران تعیین و در چارچوب مدل لاجیت، نقش متغیرهای هدایتگر تحلیل شد. بر اساس نتایج سالهای 1374، 1390، 1391، 1397 و 1399 به عنوان سالهای وقوع بحران ارزی تعیین شدند. ضمن آن که رشد تولیدات صنعتی، رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی، نسبت کسری حساب جاری به تولید ناخالص داخلی حقیقی، درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و گاز و درآمد ارزی کل متغیرهایی هستند که با افزایش آنها احتمال وقوع بحران ارزی کاهش مییابد. در مقابل نرخ تورم، نسبت کسری بودجه به تولید ناخالص داخلی حقیقی، نسبت "بدهی بانکها به بانک مرکزی"به پایهی پولی، بدهی بانکها به بانک مرکزی و بدهی دولت به بانک مرکزی متغیرهایی هستند که افزایش آنها احتمال وقوع بحران ارزی را افزایش میدهد.
