4. سناریوهای جایگاه آینده یمن در معادلات منطقه غرب آسیا با تاکید بر عدم قطعیت‌های بحرانی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یزد

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی،گرایش آینده‌پژوهی مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد

3 دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش آینده پژوهی مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی دانشگاه شاهد

doi
0000-0002-9585-5188
چکیده

تهاجم ائتلاف عربی-غربی با محوریت عربستان سعودی صحنه ­ی یمن را به یکی از پیچیده‌ترین بحران­های منطقه ­ی غرب آسیا تبدیل کرده است. فرجام نهایی بحران یمن علاوه بر اینکه در ترسیم نظم امنیتی در آینده ­ی  منطقه غرب آسیا تاثیر به سزایی می‌گذارد، جایگاه این کشور را  در معادلات آینده ­ی منطقه­ مشخص خواهد ساخت. مشخصه اصلی این بحران تعدد کنشگران دخیل و تعارض مطالبات ذی نفعان است. با توجه به جایگاه استراتژیک و راهبردی یمن در سیاست منطقه و جهان و در اختیار داشتن تنگه باب المندب، هر کدام از بازیگران در تلاش هستند تا جهت تحولات یمن را به سمت و سوی سناریوهای مطلوب خود سوق دهند. در واقع هر کدام از بازیگران تأثیرگذار در یمن بر اساس منافع و ارزش‌های خود، وضعیتی را مطلوب قلمداد کرده که همان می‌تواند برای کنشگر مقابل یک سناریوی نامطلوب و تهدیدکننده خوانش شود. پژوهش پیش روی درصدد پاسخ به این سوالات است که عدم قطعیت­ های اصلی بحران یمن کدامند؟ و  با توجه به عدم قطعیت­ های بحران یمن، چه سناریوهایی را می ­توان برای جایگاه این کشور در آینده­ ی معادلات منطقه­ ی غرب آسیا متصور بود؟ جهت پاسخگویی به این پرسش، از روش سناریو نویسی و رویکرد عدم قطعیت ­های بحرانی بهره گرفته شده است. پس از شناسایی عدم قطعیت­ ها بر اساس نظرات خبرگان، از برهم کنش آن­ها، چهار سناریوی انزوای یمن در معادلات منطقه­ ای، اتحاد با جبهه شرقی-اسلامی (ارتقای جایگاه یمن در معادلات منطقه‌ای)، اتحاد با جبهه سلفی-غربی (یمن ضعیف شده و تحت قیمومیت) و یمن قدرتمند (مستقل از مداخله کنشگران منطقه‌ای و فرا­منطقه‌ای) ارائه شده است.