یک رویکرد مقایسه ای یادگیری ماشینی برای پیشبینی داده های ذخایر خسارتهای واقعشده ولی گزارشنشده بیمه ای در حضور داده های سانسور شده و بریده شده
نویسندگان
1 استاد اقتصاد دانشگاه ارومیه، گروه علوم اقتصادی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 دانشیار حسابداری دانشگاه ارومیه، گروه حسابداری ، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه ارومیه، ارومیه/ایران
doi
10.71818/ecj.2025.1190354چکیده
این مطالعه با هدف پیشبینی ذخایر خسارتهای واقعشده ولی گزارشنشده ، در رشتههای مختلف بیمهای، از مدلهای یادگیری ماشین پیشرفته و تحلیل دادههای سانسورشده و بریدهشده استفاده کرده است. دادهها شامل اطلاعات تاریخهای وقوع و گزارش حادثه در پنج رشته بیمهای، شامل ثالث مالی، بدنه، ثالث جانی و حوادث راننده، آتشسوزی و مسئولیت بوده و روشها شامل رگرسیون خطی چندگانه (MLR) ، مدل خطی تعمیمیافته (GLM) ، مدل افزایشی تعمیمیافته (GAM) ، جنگل تصادفی (RF) ، شبکه عصبی (MLP) و حافظه کوتاهمدت و بلندمدت (LSTM) در دوره زمانی 1400 تا 1401 در شرکت بیمه ایران میباشند . با سانسور کردن و برش دادهها در مقاطع مختلف، بر حسب روزهای تعطیل، روزهای شلوغ سال و دورههای رونق ساخت و ساز، ویژگیهای اثرگذار دادهها، براساس نوع رشته بیمه ای مدلسازی شد. نتایج نشان داد که مدلهای LSTM و RF در پیشبینی تاخیرها عملکرد بسیار بهتری نسبت به مدلهای خطی داشتند؛ بهطور خاص، مدل RF در رشتههای بدنه و ثالث مالی با خطا به ترتیب 64/10 و 02/11 و مدل LSTM با خطا بهترتیب 83/9 و 72/10، دقت بالاتری نسبت به سایر مدلها داشتهاند. این مدلها در شناسایی الگوهای پیچیده موجود در دادهها توانمند بوده و نشان دادند که با توجه به تأثیرگذاری عواملی مانند تعطیلات آخر هفتهها و نوع ترکیب دادهها میتوانند الگوهای پیچیدهتری را در دادههای بیمهای شناسایی کنند . این نتایج تأکید دارد که مدلهای LSTM و جنگل تصادفی بهطور چشمگیری قابلیت بهبود دقت پیشبینی را دارا بوده و ابزار مناسبی برای ارزیابی ریسک و تخصیص بهینه ذخایر مالی در صنعت بیمه محسوب میشوند .