پدیدارشناسی نقش های جنسیتی زنان خانه دار در مواجهه با شبکه های اجتماعی مجازی
نویسندگان
1 استادیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی
doi
10.22059/gmj.2023.355124.1295چکیده
پیدایش، و تحولات مندرج در شبکههای اجتماعی مجازی، موجد پدیداری نقشهای جنسیتی متمایز در میان زنان شده است. مصرف فضای مجازی، قرین با تکوین فرصتها و تهدیدها برای زنان بوده است. هدف مطالعه، توصیف تجربه نقشهای جنسیتی زنان خانهدار در مواجهه با شبکههای اجتماعی مجازی، و کاوش پیرامون بسترهای گوناگون ناظر بر آن تجربه با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی توصیفی است. سؤال اصلی عبارت است از: نقشهای جنیستی در مواجهه با شبکههای اجتماعی مجازی چگونه تجربه می-شود؟» زنان متأهل 28 تا 56 ساله شهر ری، انتخابشده به صورت هدفمند، و مبتنی بر معیارهای شمول، آگاهیدهندگان پژوهش بودند. دادهیابی بر پایه بیست مصاحبه نیمهساختاریافته، و کاوش در تجربیات با استخدام روش کلایزی صورت گرفت. پرسش پژوهش در قالب 3 مضمون نهایی «زناشویی فراواقعیشده»، «همسری آنلاین» و «مادری نرمافزارانه عاطفتکیش» پاسخ داده شد. مضامین دهگانه اصلی مشتمل بر «استثمارشدگی خیره به فراواقعیت جنسی در سکوت»، «خیانتهراسی آنلاینی»، «سودای مانکنبودگی زن»، «اشتراک آگاهی جنسی و لذت زناشویی»، «تدبیر آنلاین منزل»، «سوژگی رؤیتپذیر»، «همبودگی بیم، امید و بازاندیشی در زیست مجازی»، «حکمرانی مادری آنلاین، احتضار مادری مألوف»، مادرمعلمیِ امدادگرانه» و «مادری هراسناک» بودند. مضامین مذکور وجوه سازنده تجربه نقشهای جنسیتی در حوزه-های زناشویی، همسری و مادری را بازنمایی میکنند. در بخش یافتهها، مضامین اصلی، با ارجاع به گزیده-های مصاحبهای متناظر با آنها در حوزههای فوقالذکر مورد تحلیل قرار گرفته است. نتیجهگیری مقاله ناظر بر ارائه صورتبندی تفسیری راجع به مسأله پژوهش با عطف نظر به پیشینه پژوهش، چارچوب مفهومی و یافتههای تجربی در تجریدیترین وجه ممکن است.