تحلیل تغییرات شروع و خاتمه بارش‌های جنوب غرب ایران با استفاده از مدل‌های روند

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه پیام نور، یاسوج، ایران

2 استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.52547/SDGE.3.4.99
چکیده

امروزه بحث تغییرات اقلیمی و گرم شدن زمین ناشی از مصرف سوخت‏ های فسیلی به­ طور گسترده ‏ای مورد توجه قرار گرفته است و بنا بر تأثیرات بسیار گسترده آب و هوا بر زندگی، انسان ناگزیر از شناخت محیط و اطراف خود می ­باشد. به دنبال پدیده گرم شدن زمین، علاوه بر مقدار بارش، زمان بارش نیز دگرگون می­ شود. با این هدف تاریخ ­های شروع و خاتمه بارش­ های روزانه 11 ایستگاه همدید منطقه جنوب غرب ایران با بازه زمانی 30 ساله (1392-1362) براساس کدبندی ژولیوسی استخراج گردید. سپس در راستای اجرای برنامه ­ریزی آماری، سنجش بهنجاری و همگنی داده ­ها با استفاده آزمون کای اسکوئر انجام شد. آزمون­ های پارامتریک کمترین مربعات خطا و ناپارامتریک تاو کندال روش ­های برگزیده برای فرایند مدل­ های اقلیم سنجی و تحلیل معنی ­داری روند داده ­های زمان آغاز و خاتمه بارش ­های ایستگاه­ های سینوپتیک جنوب غربی ایران برگزیده شدند. آزمون کمترین مربعات خطا در محدوده مورد بررسی بیانگر عدم روند در آغاز بارش ­ها و روند مثبت در خاتمه بارش ­های ایستگاه ­های دزفول و شهرکرد بود و خاتمه بارش سایر ایستگاه ­ها نیز عدم روند را نشان می­ دهد. نتایج آزمون تاو کندال برای آغاز بارش ­ها، نشان داد که ایستگاه دزفول به محدوده بحرانی روند منفی و ایستگاه یاسوج به محدوده بحرانی روند مثبت نزدیک می­ شوند، سایر ایستگاه ­ها روند خاصی را در آغاز بارش­ ها نشان نمی­ دهند. اما خاتمه بارش ایستگاه شهرکرد و دزفول روند افزایشی چشمگیری داشت.