دیدگاه مثبت‌گرای نظامی با توجه به دو عنصر شادمانی و معنای زندگی در نظریه سلیگمن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 ، استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

doi
چکیده

این پژوهش به بررسی مؤلفه‌های زندگی خوب در آثار خمسۀ نظامی گنجوی با تکیه بر نظریات مارتین سلیگمن، می‌پردازد. هدف اصلی این تحقیق، استخراج و تحلیل مفاهیم زندگی خوب هم‌چون خردورزی، اعتدال، امید، معنویت، موفقیت، روابط انسانی، شجاعت و... در دیوان خمسه می‌باشد. در این راستا، نخست ادبیات نظری پیرامون مفهوم زندگی خوب و مدل‌های مطرح در نظریات سلیگمن مورد بررسی قرار گرفته و سپس با استفاده از روش تحلیل محتوا، مؤلفه‌های مربوط به زندگی خوب در متون نظامی شناسایی و تفسیر شده‌اند. روش تحقیق حاضر از نوع کیفی و توصیفی-تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از تحلیل متنی و تطبیقی، به بررسی ابعاد اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی موجود در آثار نظامی می‌پردازد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که نظامی گنجوی در آثار خود به مفاهیمی هم‌چون شجاعت، ایستادگی، عشق، عدالت و دلیری اشاره کرده که به گونه‌ای هماهنگ با مؤلفه‌های زندگی خوب مدرن تبیین شده‌اند. این هم‌راستایی، بیانگر عمق اندیشۀ نظامی و ارتباط پویای آن با مفاهیم اخلاقی و روان‌شناسی معاصر است. نتایج حاصل از این تحقیق می‌تواند به درک بهتر تأثیر متقابل بین ادبیات کلاسیک فارسی و نظریه‌های روان‌شناسی مثبت‌نگر کمک نماید و افق‌های جدیدی را در تفسیر مضامین ادبی و اخلاقی آثار کلاسیک باز کند. این پژوهش گامی مؤثر در پل زدن میان دنیای ادب و علم روان‌شناسی محسوب می‌شود و می‌تواند مبنایی برای تحقیقات آتی در حوزه‌های میان‌رشته‌ای فراهم آورد.