شگردهای کتاب طباشیرالحکمه راز شیرازی در باورپذیر کردنِ خرقعادتهای زندگی پیامبر اسلام (ص)
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران
2 دانشجوی زبان و ادبیات فارسی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران
doi
10.30495/farsij.2022.1946320.1573چکیده
چکیدهزبان به عنوان یک فاکتور مهم در روایت خرق عادتهای عرفانی- تاریخی، کارکرد پارادوکسی دارد. از سویی با وسعت بخشیدن به تخیَل، ادبیَت متون تاریخی را ارتقاء میبخشد و خواننده را از جهان واقعیت جدا میسازد. از طرفی نیز با نگرش زبانشناسانه در ایجاد منطق و رابطۀ علت و معلولی زبانشناختی، مخاطب را به بستر واقعیت بر میگرداند تا در اوج حیرتانگیزی، خرقعادتهایِ عرفانی و تاریخی را بپذیرد. این مقاله با تلفیق زبانشناسیِ ساختارگرا و زبانشناسیِ نقشگرا و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، عناصر زبانی و فرا زبانی را در داستان مولود مصطفی(ص) از کتاب طباشیرالحکمۀ راز شیرازی را بررسی کرده؛ نتایج تحقیق نشان میدهد که نویسنده برای باور-پذیر کردن خرق عادتهای زندگی پیامبر اکرم(ص) از کارکرد پارادوکسی زبان در ایجاد باورپذیری، بیشترین بهره را بردهاست. در این راه از شخصیتپردازی دقیق افراد تاریخی، روایت افراد مورد وثوق، توصیف دقیق مکانها و زمان زندگی حضرت رسول(ص)، عنصر گفتوگو، تنوّع افعال و جملههای کوتاه، بهرهمندی از حروف برای مقاصد ثانویّه نیز کمال استفاده را کرده است.