بررسی اثرات نااطمینانی نرخ ارز و تورم بر عملکرد بانک مرکزی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.71818/ecj.2025.1194797
چکیده

یکی از عواملی که اثرگذاری سیاست­های پولی را با ابهام مواجه می­کند وجود نااطمینانی­های مختلف در اقتصاد است. از آنجایی که  اجرای سیاست­های پولی توسط بانک مرکزی ایران به صورت متداول صورت گرفته است، لذا بررسی اثر نااطمینانی بر نتیجه این سیاست­ها و تاثر آن بر عملکرد بانک مرکزی ضروری است. از این رو در مطالعه­ حاضر اثر نااطمینانی نرخ ارز و تورم بر عملکرد بانک مرکزی ایران طی دوره­ی1369:1 الی1402:2 بررسی شده است. در این راستا ابتدا با استفاده از رویکرد خانواده­ ARCH نااطمینانی نرخ ارز و تورم استخراج گردیده و سپس با به کارگیری مدل IVAR ، واکنش متغیرهای هدف بانک مرکزی (رشد اقتصادی و تورم) به تغییر در ابزار سیاست پولی بانک مرکزی (نرخ رشد پایه­ پولی) تحت سطوح بالا و پایین نااطمینانی توسط توابع برهم­کنش تکانه­ای( IRF ) استخراج گردید. نتایج نشان داده است که در شرایط نااطمینانی پایین نرخ ارز و تورم، واکنش متغیرهای هدف بانک مرکزی به شوک‌های سیاست پولی قوی‌تر و پایدارتر است. همچنین مشخص گردید که افزایش نااطمینانی تورم نسبت به نااطمینانی نرخ ارز تأثیر بیشتری بر کاهش عملکرد بانک مرکزی و کارایی سیاست پولی دارد و اثر این نااطمینانی بر نرخ تورم (نسبت به رشد اقتصادی) بیشتر است. بر این اساس، کاهش نوسانات نرخ ارز و تورم می­تواند منجر به بهبود عملکرد بانک مرکزی گردد .