تحلیل توانایی حسابرسان در کشف تقلب با استفاده از تئوری رفتار برنامهریزی شده: تأثیر تجربه حسابرس و تیپ شخصیتی با نقش تردید حرفهای
نویسندگان
1 گروه حسابداری، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران
2 - استاد مدعوگروه حسابداری، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی،تنکابن، ایران. گروه حسابداری ،موسسه آموزش عالی آیندگان، تنکابن، ایران.
3 گروه حسابداری، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران
doi
10.30495/faar.2023.699788چکیده
چکیدههدف از مقاله حاضر بررسی تحلیل توانایی حسابرسان در کشف تقلب در گزارشگری مالی با استفاده از تئوری رفتار برنامهریزیشده و تأثیر تجربه حسابرس و تیپ شخصیتی باتوجه به نقش میانجی تردید حرفهای در کشور ایران با مراجعه به نظر اعضای حرفهای حسابداری، شامل حسابرسان شاغل در مؤسسات حسابرسی عضو جامعۀ حسابداران رسمی ایران است. میزان تأثیر تجربه حسابرس و تیپ شخصیتی بر توانایی کشف تقلب با نقش میانجی تردید حرفهای، با استفاده از پرسشنامه و در مقیاس طیف پنجگزینهای لیکرت بررسی شد. بدین منظور 333 پرسشنامه، طراحی و بین اعضای جامعه حسابداران رسمی توزیع شد و 302 فقره آن در نهایت مورداستفاده قرار گرفت. بهمنظور بررسی تأثیر متغیرها از روش معادلات ساختاری و برای تحلیل الگوها از رویکرد حداقل مربعات جزئی استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان داد که تجربه حسابرس، انواع تیپهای شخصیتی حسابرسان و تردید حرفهای، بر توانایی کشف تقلب در صورتهای مالی توسط حسابرسان، رابطه مثبت و معناداری دارند. همچنین، تجربه حسابرس و تیپ شخصیتی به طور غیرمستقیم باتوجه به نقش میانجی تردید حرفهای بر کشف تقلب در صورتهای مالی رابطه مثبت و معناداری دارند. بر اساس یافتههای پژوهش، حسابرسان با شناسایی و رفع محدودیتهای ناشی از عوامل منجر به شکلگیری تقلب باتوجهبه نقش اثرگذار تجربه شغلی و تیپ شخصیتی با تأکید بر تردید حرفهای، توانایی کشف تقلب را افزایش داده بهنوعی که هر چه حسابرسان در هنگام حسابرسی شک و تردید حرفهای بیشتری نشان دهند، تمایل آنها برای جستجوی اطلاعات در خصوص علائم تقلب بیشتر و از این رو توانایی کشف تقلب آنها بالاتر است.
