تولدهای فرا هنجار قهرمان و انواع آن در افسانه های پریان کهگیلویه و بویراحمد
doi
10.30495/farsij.2022.1932579.1512چکیده
چکیدهتولد بهعنوان یکی از اسرارآمیزترین جنبههای پیدایش،از شاخصهای اصول و باورهای انسان است. انسانها با درج باورهای خود نسبت به زایش، اشتیاق به زندگی و تداوم آن ، از راه افسانهها، این باور را به آیندگان نیز انتقال دادهاند. در بسیاری از افسانههای عامیانه کهگیلویه و بویراحمد، تولد قهرمان یا زمینههای آن در برابر عملکردهای وی پس از تولد، از برجستگی بیشتری برخوردار است.هدف پژوهش حاضر بررسیو نشان دادن انواع تولدهای فراهنجار، فرایندهای خلاف معمول در بهدنیا آمدن قهرمان، مردن و دوباره زنده شدن به اشکال گوناگون،اعتقاد به جاودانگی و زیستن پس از مرگ در باور مردم کهگیلویه و بویراحمد است.در این دسته از افسانهها، تولد انواع و اقسامی دارد که به خاطر تفاوت و تنوع آنها، قابل تفکیک است. از نظر روساخت، هیچ تولدی ظاهراً شبیه تولد دیگر نیست اما در اساس، بنمایه و ژرف ساخت همهی آنها یکسان بوده و اگر تفاوتی وجود دارد در روساخت یا شکل ظاهری افسانه است. علاوه بر این نشان داده میشود که تولد غیرمعمول قهرمان در افسانههای جادویی نسبت به این عنصر در داستانهای غیر جادویی بیشتر بهچشم می-خورد. این پژوهش با بررسی عنصر تولد فراهنجار و انواع آن در افسانههای شفاهی - جادویی کهگیلویه و بویراحمد به شیوهی توصیفی-تحلیلی انجام شد. در این جستار نشان داده شد که تولد انواعی دارد که خود به زیرشاخههایی مانند انواع منشأ تولد تقسیم میشود. واژگان کلیدی: افسانه پریان، کهگیلویه و بویراحمد، تولد فراهنجار، دگردیسی.