تاثیرتوسعه مالی بر بیکاری در اقتصاد ایران با رویکرد TVP-FAVAR

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.71818/ecj.2025.1199877
چکیده

هدف تحقیق حاضر مدل‌سازی بیکاری در اقتصاد ایران در بازه‌های زمانی مختلف با تأکید بر شاخص‌های توسعه و ساختار مالی می‌باشد. این تحقیق کاربردی است. بازه زمانی تحقیق سال‌های 1371-1400، است. برای این منظور، اطلاعات شاخص‌های 50 عامل موثر بر بیکاری وارد مدل‌های میانگین‌گیری بیزین، پویا، انتخابی و وزنی شدند. پس از برآورد مدل، 24 متغیر اصلی شناسایی گردید. در نهایت متغیرهای 24 گانه وارد مدل‌های TVP-FAVAR گردید تا تأثیر این متغیرها در بازه‌های زمانی مختلف مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس مدل BMA 24 متغیر غیرشکننده شناسایی شدند. این متغیرها در قالب 10 حوزه شاخص‌های اجتماعی؛ شاخص‌های حقیقی اقتصادی؛ شاخص‌های اسمی اقتصادی؛ شاخص‌های باز بودن اقتصاد؛ ویژگی‌های بازار کار؛ سیاست مالی؛ سیاست پولی؛ شاخص‌های سیاسی؛ شاخص‌های توسعه مالی و شاخص‌های ساختار سرمایه، مهم‌ترین متغیرهای غیرشکننده موثر بر بیکاری شناسایی شدند. بر اساس نتایج مدل TVP-FAVAR متغیرهای شهرنشینی، دستمزد واقعی، فقر، کل مالیات‌ها، شاخص فضای کسب و کار، نرخ ارز، ضریب جینی، نرخ بهره، نقدینگی، تحریم، تورم مصرف‌کننده، درآمدهای نفتی، سهم اعتبارات تخصیص یافته به بخش خصوصی از کل اعتبارات و شاخص ترکیبی توسعه بازار سرمایه موجب افزایش سطح بیکاری در کشور شده‌اند و سایر متغیرها تأثیر منفی بر بیکاری دارند.