تحلیل جامعهشناختی تئوریهای حسابداری
نویسندگان
1 گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
2 گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
3 گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
4 گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک ، ایران
doi
10.30495/faar.2023.702112چکیده
چکیده با توجه به وجود پارادایمها و تئوریهای متنوع در حسابداری و فقدان دستهبندی مشخص نظریههای حسابداری و از آنجایی که حسابداری دانش اجتماعی است، بر آن شدیم تا نظریههای حسابداری را به بافت وسیعتر جامعهشناختی آنها ارتباط دهیم. جهت نیل به این هدف از روش تحلیل مضمون استفاده کردیم. به این گونه که ابتدا با بررسی مکاتب و نظریههای جامعهشناسی سه پارادایم اصلی اثباتگرایی، تفسیرگرایی و انتقادی، شناسایی و مؤلفههایی که معرف و شاخصههای این پارادایمها بود از مضامین استخراج و دستهبندی شده سپس خروجیها به تأیید اساتید جامعهشناسی رسانده و پس از آن تئوریهای مختلف حسابداری با استفاده از روش فیشبرداری از کتب و متون و مقالات استخراج و مؤلفههای جامعهشناسی در مضامین تئوریهای حسابداری جستجو و تجزیه و تحلیل شده و در پایان تئوریهای حسابداری با توجه به مضامین استخراج شده و کدهای تحلیلی آن دستهبندی و بر اساس نتایج بدست آمده تحلیل و تفسیر شده است. نتایج تجزیه و تحلیل مضامین، تئوریهای حسابداری را در سه دسته پارادایمهای اصلی جامعهشناسی، اثباتگرا، تفسیرگرا و انتقادی قرار داد و با توجه به نتایج بدست آمده تحقیق، اکثر تئوریهای حسابداری در دسته تئوریهای تفسیرگرایی قرار گرفتهاند که این نشاندهنده نقش مؤثر افراد مرتبط با این تئوریها از جمله حسابداران، مدیران و سرمایهگذاران و ... میباشد و همچنین موضوع اختلاط پارادایمی در بین برخی تئوریهای حسابداری به چشم میخورد