نمودهای سبکشناسی لایهی ایدئولوژیک واژگان قلمِ سیّدضیاءالدّین طباطبائی
نویسندگان
1 پژوهشگر فرهنگستان زبان و ادب فارسی
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اسلام شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام شهر، ایران.
doi
10.30495/farsij.2023.1981481.1713چکیده
سیّدضیاءالدّین طباطبائی، یکی از عوامل کودتای اسفند 1299، از سیاستمداران تأثیرگذار تاریخ معاصر ایران است. زندگی سیاسیاش با فعالیتهای مطبوعاتی پیوندی تنگاتنگ دارد. از شانزدهسالگی، با روزنامة ندای اسلام روزنامهنگاری را آغاز کرد؛ سپس شرق، برق و رعد را (تا کودتای 1299) منتشر کرد. او با زبانی تند و بیپروا به اشاعة اندیشههای انتقادی میپرداخت. دراین مقاله، لایهی ایدئولوژیک واژگان نویسنده را به روش توصیفی تحلیلی با استناد به منابع روزنامهای بررسی کردهایم و با تفکیک سبک نویسنده ایدِئولوژی حاکم بر ذهن و زبان او را تحلیل کردهایم. با توجّه به رویّة سیاسی او به این نتیجه دستیافتیم که چون مخاطبان اواولیای امور و سیاستگذاران بودند، جهان اندیشگانی او نگرش سیاسی یک طبقه اجتماعی را بهعنوان یک کل، هدایت میکند و قلم اعتراضی او در جریانات مشروطه خواهی گزارش مناسبات جامعه و تغییر و تحولات اجتماعی و سیاسی است و زبان او جدی، انتقادی، صریح، تلخ و گزنده بوده است.