توسعه مالی و پویایی‌های کارآفرینی: شواهدی از داده های پانلی

نویسندگان

1 گروه علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه گنبد کاووس

2 دانشیار اقتصاد- دانشگاه گنبدکاووس

3 گروه علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه گنبد کاووس

doi
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین توسعه مالی و پویایی‌های کارآفرینی نوپا، از برآوردگر GMM سیستمی دومرحله‌ای با خطاهای استاندارد اصلاح‌شده ویندیمایر بهره می‌گیرد. داده‌ها شامل 66 کشور در بازه زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ است. نتایج نشان می‌دهد در اقتصادهای توسعه‌یافته، سرمایه‌گذاری خطرپذیر و عمق بازار سهام تأثیر مثبت و معناداری بر کارآفرینی نوپا دارند. این یافته‌ها نشان‌دهنده نقش مؤثر بازارهای مالی پیشرفته در شناسایی و تخصیص منابع به پروژه‌های نوآورانه و ریسک‌پذیر است؛ فرآیندی که در ادبیات به عنوان «تخریب خلاق» شومپیتری شناخته می‌شود. در مقابل، در کشورهای در حال توسعه، مهم‌ترین عامل تسهیل‌کننده ایجاد کسب‌وکارهای جدید، سهولت دریافت وام بانکی است. این مسئله نشانگر وابستگی ساختاری کارآفرینان به نظام بانکی سنتی و ضعف زیرساخت‌های مالی جایگزین است که در قالب «تله توسعه مالی» خود را نشان می‌دهد. علاوه‌ بر این، متغیرهای کنترلی نشان می‌دهند که بیکاری منجر به کارآفرینی از روی اجبار در کشورهای در حال توسعه می‌شود، در حالی‌که در کشورهای توسعه‌یافته، کارآفرینی بیشتر ماهیتی هم‌سو با چرخه اقتصادی دارد. در مورد ایران، نتایج بر لزوم اصلاحات ساختاری در نظام بانکی، تقویت بازارهای مالی نوین و بهبود کیفیت نهادها تأکید دارد.