آثار رفاهی تعدیل نرخ جایگزینی نظام بازنشستگی کشور بر اساس مدل نسلهای همپوشان
نویسندگان
1 گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، دانشکده اقتصاد و حسابداری، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف پژوهش حاضر محاسبه نرخ جایگزینی بهینه برای نظام بازنشستگی کشور ایران و مطالعه اثرات رفاهی تعدیل نرخ جایگزینی به مقدار بهینه بر جامعه است. همچنین وضعیت فعلی سیستم بازنشستگی با وضعیت نرخ جایگزینی بهینه و همچنین نظام بازنشستگی اندوخته کامل از نظر تأثیر بر مؤلفه های اقتصاد کلان مقایسه گردیده است. بدین منظور یک مدل نسلهای همپوشان برای اقتصاد ایران طراحی شده است. افراد جامعه، ناهمگون و دارای بهره وری متفاوت در نظر گرفته شده اند و تعدیل نرخ جایگزینی بر این گروههای ناهمگون نیز سنجیده شده است. بر اساس نتایج بدست آمده نرخ جایگزینی بهینه در محدوده بیست درصد محاسبه شده است، که با تعدیل این نرخ به نرخ بهینه، کسورات حق بیمه نیز به محدوده هجده درصد کاهش خواهد یافت. همچنین نتایج نشان میدهد اگرچه تعدیل نرخ جایگزینی به مقدار بهینه موجب افزایش رفاه کل جامعه خواهد شد، اما این افزایش از طریق بالا رفتن رفاه افراد دارای بهرهوری بالا اتفاق میافتد و افراد با بهرهوری پایین متحمل زیان رفاهی خواهند شد. اگرچه این امر به معنی افزایش عدالت نظام بازنشستگی است، اما سیاستگذار بایستی برای خانوارهای فقیر و با بهرهوری پایین سیاستهای جبرانی در نظر گیرد. همچنین بر اساس نتایج، نظام بازنشستگی اندوخته کامل از نظر مؤلفههای اقتصاد کلان موجودی سرمایه، عرضه نیروی کار و تولید در وضعیت بهتری نسبت به نظام فعلی است، اما رفاه جامعه در این نظام نیز از مقدار بدست آمده در حالت نرخ جایگزینی بهینه کمتر است.
