تاثیرانتقال تکنولوژی برتغییرات بهره وری کل صنعت ایران با تاکید بر نقش ظرفیت جذب

نویسندگان

1 گروه اقتصاد،دانشکده اقتصادومدیریت،واحدعلوم و تحقیقات،دانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران

2 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصادومدیریت،واحدعلوم و تحقیقات،دانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران

3 استاد گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی

4 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصادومدیریت،واحدعلوم و تحقیقات،دانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران

doi
10.71818/ecj.2025.1220513
چکیده

هدف این مقاله بررسی نقش و اهمیت ظرفیت جذب صنایع داخلی در نحوه تاثیرگذاری انتقال تکنولوژی برتغییرات بهره وری کل دربخش صنعت ایران می باشد. انتقال تكنولوژي ازطریق سرمایه گذاری مستقیم خارجی و تجارت مسیری كوتاه برای دستيابي به ثمره تحقيقات ديگر كشورها در حل مشكلات صنايع كشور و دقیقتر، اقتصادکشور می باشد وآثارآن از میزان تغییرات ایجاد شده در بهره وری کل عوامل تولید قابل اندازه گیری است. اين مقاله با بهره گیری ازروش تحلیل پوششی داده ها وشاخص مالم کوئیسیت آثار انتقال تکنولوژی ناشی از سرمایه گذاری مستقیم خارجی و تجارت بر تغییرات بهره وری کل در کارگاههای صنعتی ده نفر کارکن و بیشتر را  با محوریت ظرفیت جذب داخلی، برای یک دوره 13 ساله تحلیل می کند. نتایج حاصل از تحقیق نشان میدهد انتقال تکنولوژی ناشی از سرمایه گذاری مستقیم خارجی باعث تقویت نقش سرمایه انسانی در بهبود بهره وری کل گردیده ودرصنايع داراي ظرفيت جذب بالاتر باعث تغييرات بيشتر بهره وري کل عوامل توليد نیزخواهدشد. ازطرفی انتقال تکنولوژی ناشی از انباشت تحقیق و توسعه خارجی نیز از طریق تجارت وارد کشور نشده و صنایع در ایران از کانال تجارت خارجی جهت بهبود سطح تکنولوژی بنگاه های تولیدی استفاده نمی کنند. این مقاله به ضرورت جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی، افزایش مخارج تحقیق و توسعه و بهبود سرمایه انسانی برای افزایش ظرفیت جذب توسط بنگاه های تولیدی تاکید دارد.