فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه­های اخیر جریان تجارت نفت و گاز کشورهای صادر و واردکننده نفت و گاز در نتیجه عوامل اقتصادی و ژئوپولیتیک دستخوش تغییرات فراوان گردیده که در بی ثباتی بازار نفت و گاز و شکل­گیری اطلاعات نامتقارن در جریان تجارت دوجانبه نفت و گاز مؤثر بوده است. مطالعه حاضر به بررسی شبکه پویای بازار جهانی نفت و گاز و سرریزهای  تجاری آن در بازه زمانی 2000-2023 پرداخته است. نتایج نشان داد که جریان تجارت نفت خام کشور ایران دارای تأثیرگذاری خالص (انتقال‌دهنده شوک) بر کشورهای منطقه خاورمیانه و تأثیرپذیری خالص (انتقال‌گیرنده شوک) به ترتیب از جریان تجارت نفت خام کشورهای مناطق آمریکا، اروپای‌شرقی- اوراسیا، آفریقا، اروپای غربی و آسیا پاسیفیک می‌باشد. نتايج مربوط به اثر سرريز  تلاطم جريان تجارت بين‌الملل نفت و گاز ايران نشان داد که سهم متوسط تغييرات پيش‌بيني نشده سایر عوامل موثر در ايجاد تلاطم در شبكه تجارت بین‌الملل نفت و گاز ایران در مناطق آمريكا(23 درصد)، آفریقا(27 درصد)، اروپاي غربي(4/27 درصد)، اروپای شرقی(7/27 درصد) و آسيا پاسفيك(32 درصد) است كه مي‌تواند در راستاي شناسايي عوامل انتقال تلاطم خارج از شبكه تجارت نفت خام موثر باشد. با توجه به میزان بالاي ادغام در شبكه تجارت بين‌الملل نفت و گاز ايران، اولويت سياست­هاي همكاري تجاري بر سياست­هاي رقابت در تجارت نفت و گاز ایران به ترتيب با آمريكا، خاورميانه، آفريقا، اروپاي غربي، اروپاي شرقي و آسيا پاسفيك مي­تواند مانع از كاهش تاب‌آوري اقتصاد ايران در برابر شوك­هاي جريان تجارت بين‌المللي نفت و گاز گردد.