بررسی ارتباط میان ساختار فضایی منطقه‌ای و استطاعت‌پذیری مسکن در 22 استان کشور

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، ایران

2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، ایران

doi
10.52547/sdge.2.3.19
چکیده

در دو دهه اخیر توسعه چندمرکزی توجه زیادی را در ادبیات نظری و اسناد سیاسی به سوی خود معطوف کرده است. طرفداران چندمرکزیتی معتقدند این الگوی فضایی می­تواند توازنی را میان اهداف متناقض رقابت­پذیری اقتصادی، انسجام اجتماعی و پایداری محیطی در مقیاس­های مختلف ایجاد کند. تا به حال، مطالعات زیادی به بررسی اثربخشی و کارایی فرضیات مطرح شده در ارتباط با ساختارهای چندمرکزی پرداختند اما پژوهش­های انگشت شماری به بررسی ارتباط میان قیمت زمین و استطاعت­پذیری مسکن توجه کردند. در این راستا، ابتدا استان­های کشور با دو شاخص پراکنش فضایی و توزیع اندازه شهرها مورد سنجش قرار گرفتند. و سپس با استفاده از رگرسیون دو متغیره ارتباط آنها با شاخص­های قیمت زمین، رشد قیمت زمین و استطاعت­پذیری مسکن بررسی شدند. یافته­های پژوهش از الگوهای فضایی چندمرکزی حمایت می­کند. به طوری که میان پراکنش فضایی شهرها و توزیع اندازه شهرها و قیمت زمین ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین پراکنش فضایی متوازن مراکز شهرها در پهنه سرزمین می­تواند تا حدودی رشد قیمت مسکن را کنترل کند. به علاوه، بین شاخص­های چندمرکزی و استطاعت­پذیری مسکن ارتباط نسبتا محکم و معناداری پیدا شده است. بنابراین، به نظر می­رسد ساختارهای چندمرکزی می­توانند در زمان اوج تاب­آوری بیشتری در برابر رشد قیمت مسکن داشته باشند.