مؤلفه‌ها ی ادبیات مهاجرت در آثار مهشید امیرشاهی و روح‌انگیز شریفیان

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد جنوب تهران، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجه

2 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 / استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی. واحد تهران جنوب. دانشگاه آزاد اسلامی. تهران . ایران.

doi
چکیده

ادبیات مهاجرت، ادبیاتی برون اقلیمی است که بیانگر ابعاد و تبعات مهاجرت باشد. مهشید امیرشاهی (متولد 1316ه.ش) و روح‌انگیز شریفیان (متولد 1320ه.ش) از نویسندگان مهاجر ایرانی مقیم اروپا هستند. پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی و با روش تحلیل مقایسه‌ای می‌کوشد تا به این پرسش اصلی پاسخ دهد که مهم‌ترین مؤلفه‌های ادبیات مهاجرت در آثار امیرشاهی و شریفیان کدامند و این مؤلفه‌ها در آثار هریک از این دو نویسنده به چه شکل منعکس شده‌اند. هدف تحقیق شناسایی و مقایسۀ مؤلفه‌های ادبیات مهاجرت در آثار نویسندگان زن مهاجر ایرانی است. نتایج نشان می‌دهد که مؤلفه‌های بحران هویت، تعارض فرهنگی، نوستالژیا، مانندگردی، فرهنگ‌پذیری، سازگاری، زبان، سیاسی بودن و مقایسه در آثار این دو نویسنده به چشم می‌خورند و بحران هویت و مسئله زبان، از دیگر مؤلفه‌ها پررنگ‌تر است. مؤلفه‌ی دیگری که در آثار این دو نویسنده به صورت مشابه دیده می‌شود، بحث مقایسه است. مقایسه‌ در آثار امیرشاهی با استعاره‌ها و آرایه‌های ادبی بیشتری همراه است و توصیف تفاوت‌ها دارای جلوه‌های هنری است. در حالی که مقایسه در آثار شریفیان، بیشتر به بیان جزئیات تفاوت‌ها می‌پردازد. همچنین هریک از مؤلفه‌ها به ویژه نوستالژی و بحران هویت در آثار امیرشاهی حزن‌انگیزتر است. یافتن برخی مشخصه‌ها در ادبیات مهاجرت زن ایرانی متعلق به یک نسل را می‌توان از دستاوردهای پژوهش تلقی کرد.