بررسی ویژگیهای سبکی رمان «شب ناسور» با رویکرد سبکشناسی انتقادی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه، ایران.
doi
//doi.org/10.71638/farsij.2025.926515چکیده
این پژوهش درپی آن است رمان شب ناسور را از منظر سبکشناسی انتقادی مورد واکاوی قرار دهد و به این پرسش پاسخ دهد که چگونه میتوان با استفاده از مؤلّفههای خاصّ سبکی به ایدﺋولوژی پنهان متن دست یافت. به همین منظور، رمان مذکور با روش توصیفی_تحلیلی و براساس شاخصههای سبکشناسی انتقادی مورد توجّه قرار گرفت. پس از بررسی لایۀ بیرونی و بافت موقعیّتی متن، مؤلّفههایی چون: کانونساز و کانونشونده، تداوم کانونسازی، بسامد و دیرش، گسترۀ مکان و زمان و نیز خردلایههای واژگانی، نحوی و بلاغی، ذیل دو کلانلایۀ روایی و متنی بررسی شدند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که تقابل عمیقی بین ایدئولوژی مبارزه و ایدئولوژی دیکتاتوری وجود دارد؛ ایدئولوژی پنهان رمان از سویی سرکوب مبارزه را از سوی نظام حاکم و از دیگر سو انفعالناپذیری و اعتراض مبارزین را در برابر استبداد قدرت حاکم نشان میدهد. زبان رمان نیز توانستهاست ایدئولوژیهای مذکور را در رمان بازتولید کند؛ بنابراین شکاف ایدئولوژیک در لایههای مختلف زبان تأثیر بسزایی گذاشتهاست.
