مطالعه تطبیقی پاد آرمان‌شهر در سه اثر ایرانی وخارجی (کاج‌زدگی، خدایان شهری و اشباح پرسه‌زننده، جزیره‌ای برای تبعید کاغذ‌پاره‌ها، 1984، سرگذشت ندیمه و میرا)

نویسندگان

1 دانش آموختۀ دورۀ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبایی (نویسنده مسئول)

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

doi
//doi.org/10.71638/farsij.2025.926413
چکیده

پادآرمان‌شهر جهان تخیلیِ ناخوشایندی است که در آن تمام آرمان‌های انسانی به ضد آرمان تبدیل شده؛ پیش‌بینی این دنیای پر از تباهی در ادبیات داستانی به شکل رمان و داستان کوتاه صورت‌گرفته است. در این مقاله با روش تحقیق توصیفی – تحلیلی ، ویژگی‌های دیستوپیایی ترس، گمشدگی هویت، سلب آزادی و اختیار، انکار فردیت و دروغ و فریب در سه کتاب کاج‌زدگی، خدایان شهری و اشباح پرسه‌زننده و جزیره‌ای برای تبعید کاغذ‌پاره‌ها با سه کتاب خارجی 1984، سرگذشت ندیمه و میرا تطبیق داده شده و از بررسی شباهت و تفاوت داستان‌ها با یکدیگر نتایج ذیل حاصل شده است : - فضاسازی و شخصیت‌پردازی خوب و توصیف جزئیات بیشتر در داستان‌های خارجی، قصه را باورپذیر کرده است؛ ترس و دلهره را به مخاطب منتقل می‌کند و او را از ایجاد جهانی مشابه جهان داستان می‌ترساند. - داستان های ایرانی از نظر توصیف ، پرداختن به جزئیات ، فضا‌سازی و شخصیت پردازی ضعیف‌تر از داستان‌های بررسی‌شدۀ خارجی می باشند؛ دلیل نگرانی نویسنده به درستی مشخص نیست و داستان نمی‌تواند به خوبی مخاطب را با خود همراه کند. - در آثار ایرانی یا عشق وجود ندارد یا به اندازه آثار خارجی تاثیرگذار نیست؛ جسارت و شجاعتی را ایجاد نمی‌کند و دلیل تحول و تلاش نیست.