برآورد میزان جابه جایی سطح زمین در اثنای زمین لرزه تیرماه 1399 شمال غرب ایران - محدوده مورد مطالعه: شهر قطور
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه محقق اردبیلی
3 دانشیار داﻧﺸﻜﺪه ادبیات و ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﮔﺮوه جغرافیای طبیعی، داﻧﺸﮕﺎه ﻣﺤﻘﻖ اردبیلی
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22131/sepehr.2022.254790چکیده
زمینلرزه فاجعه طبیعی و کشنده است که موجب مرگ و زخمی شدن بسیاری از افراد و امواج تسونامی میشود. اگرچه یکی از رایجترین پدیدههای طبیعی است اما توسط بسیاری از مردم بهعنوان ترسناکترین و خطرناکترین مخاطره در نظر گرفته میشود. در حال حاضر با پیشرفت سنجشازدور، تداخلسنجی راداری بهعنوان روشی کارآمد و نسبتاً دقیق در اندازهگیری جابهجایی سطح زمین است. بررسی موردی بر روی زلزله 5 تیرماه سال 1399 در شهر قطور از توابع شهرستان خوی صورت گرفته است. در این مطالعه از فن InSAR و PSI برای برآورد مقدار جابهجایی بهوجود آمده از زلزله استفاده شد و تصاویر در عبورهای بالارو موردبررسی قرار گرفتند و با استفاده از نرمافزار[1]Sarproz پردازش شد. فن تداخلسنجی راداری[2] و روشهای پیشرفتهتر مانند PSI اجازه میدهند جابهجاییهای عمودی سطح زمین در حد میلیمتر تشخیص داده شود. در این راستا زوج تصاویر موجود با همبستگی خوب از دادههای سنتینل-1 [3] مرتبط با منطقه انتخاب و بهکارگرفته شدهاند. هدف از این تحقیق برآورد میزان بالاآمدگی و فروافتادگی سطح زمین ناشی از زلزله است. پردازش روی تصاویر انتخابی مربوط به دورههای قبل و بعد از تاریخ زلزله انجام شد که خروجیهای موردنظر بهصورت اشکال و نمودار بوده است. نمودارها صحت کار و میزان جابهجایی تجمعی سالانه را نشان میدهند. نتایج تحقیق نشان داد که میزان جابهجایی سطح زمین بین 16- و 16+ بوده است. بیشترین فرورفتگی و بالاآمدگی بهترتیب مربوط به نواحی شمالشرقی (روستای گوگرد) و نواحی جنوبی منطقه (روستاهای کوتانآباد، میرعمر، گرناویک) است. در راستای بیشینه مقدار جابهجاییها (بالاآمدگی و فروافتادگی) دادههای بهدستآمده از زلزله، نشان میدهد که گسل باشکالا بهعنوان یک گسل چپگرد موجب رخداد این زلزله بوده است. [1]- SAR PROcessing tool by periZ [2]- InSAR [3]- Sentinel1