جلوه‌های کهن‌الگوی پیر خرد در رمان کیمیاگر پائولو کوئلیو بر اساس نظریۀ یونگ

نویسندگان

1 زبان وادبیات فارسی، دانشگاه بوعلی سینا

2 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینا

3 استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران.

doi
چکیده

چکیده امروزه به سبب گستردگی مباحث ادبی، منتقدان از زاویه‌های مختلفی به بررسی در حوزۀ ادبیات می‌پردازند. یکی از شیوه‌های نقد اخیر، نقد روان‌شناسی از دیدگاه روان‌شناختی تحلیلی یونگ است. در روان‌شناسی تحلیلی یونگ، روان ناخودآگاه جمعی، در بردارندۀ کهن‌الگوهایی است که آثار و مفاهیم موروثی آن‌ها در اذهان همۀ مردم به یک شیوه ظهور و بروز می‌کند. پیر خرد یکی از کهن‌الگوهایی است که در روان ناخودآگاه جمعی انسان‌ها در موقع برخورد فرد (قهرمان) با موانعی خود را نشان می‌دهد و راه‌گشای او می‌شود. در این جستار که با رویکرد توصیفی- تحلیلی و روش کتابخانه‌ای انجام شد؛ ابتدا مبانی روان ناخودآگاه به دو صورت جمعی و فردی به اختصار بررسی و سپس به مقولۀ کهن‌الگوی پیر خرد در رمان کیمیاگر پائولو کوئلیو پرداخته شد. در پاره‌ای از موارد پیرخرد حالت نماد به خود می‌گیرد و گاهی به صورت واقعی نقش راهنما و پیر فرزانه را ایفا می‌کند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که جلوه‌های این سنخ باستانی در سیزده حالت در این اثر تجلی یافته شد.