مولفه‌های برنامه درسی مبتنی بر فناوری‌های نوین و فرهنگ پژوهش رشته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان

نویسندگان

1 استادیار، گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. نویسنده مسئول) ایمیل: @iau.ir3521067041

2 استادیار، گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. ایمیل: 3520449072@iau.ir

3 دانشجوی دکتری گروه مطالعات تربیتی و برنامه‌ریزی درسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. ایمیل: 3501168081@iau.ir

4 استادیار، گروه مطالعات تربیتی و برنامه‌ریزی درسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.. ایمیل: 3500375278@iau.ir

doi
چکیده

هدف پژوهش شناسایی وضعیت موجود برنامه درسی رشته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان از منظر فرهنگ پژوهش و فناوری‌های نوین و تبیین مؤلفه‌های آن در وضعیت مطلوب بر اساس دیدگاه متخصصان و اسناد بالادستی بود. پژوهش به روش کیفی و با تحلیل محتوای کیفی و تحلیل مضمون انجام شد. منابع اصلی شامل سرفصل مصوب رشته آموزش ابتدایی (۱۳۹۴)، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش (۱۳۹۰) و برنامه درسی ملی (۱۳۹۱) بود. ۱۳ نفر از مدرسان رشته علوم تربیتی با سابقه تدریس در آموزش ابتدایی به ‌صورت هدفمند انتخاب شدند و تا اشباع داده‌ها نمونه‌گیری انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و مرور اسناد گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد تقویت برنامه درسی مبتنی بر فناوری‌های نوین و فرهنگ پژوهش مستلزم توجه به مؤلفه‌های فردی، آموزشی و نهادی–ساختاری است. توسعه فرهنگ پژوهش دانشجو-معلمان نیازمند تأکید بر اهداف انگیزشی، محتوای پژوهش‌محور، روش‌های فعال و ارزشیابی فرآیندمحور است. مهم‌ترین چالش‌ها شامل ضعف سواد دیجیتال، غلبه رویکرد صوری نسبت به فناوری، محدودیت در ارزیابی مهارت‌های فناورانه و کمبود زیرساخت و سیاست‌های حمایتی بود. این نتایج بر ضرورت توجه به مولفه‌های برنامه درسی با ادغام معنادار فناوری و پژوهش تأکید دارد.