برنامهریزی توسعهی فیزیکی شهرها با تأکید بر رویکرد آیندهنگری و سناریومحور (مطالعه موردی: شهر بیدستان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد لارستان،دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران
2 استاديار گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ايران(نویسنده مسئول)
3 دانشیار گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران
doi
چکیده
توسعهی فيزیکي شهر، فرایندی پویا و مداوم است که طي آن محدودههای فيزیکي شهر و فضاهای کالبدی آن در ابعاد کمی و کیفی افزایش مییابند. در این روند، اثرات منفی و مثبت متعددی متوجه شهرها میگردد که در راستای کاهش اثرات منفی، برنامهریزی استراتژیک توسعهی فیزیکی شهر با تأکید بر آیندههای محتمل ضرورتی اجتنابناپذیر میباشد. بدین منظور، پژوهش حاضر با هدف برنامهریزی توسعهی فیزیکی شهر بیدستان با تأکید بر رویکرد آیندهنگری و سناریومحوری نگارش شده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر آمیخته (کمی-کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی-اکتشافی میباشد که در راستای تحلیل دادهها و تدوین سناریوها از نرمافزار Morphol استفاده شده است. همچنین جامعهی آماری تحقیق شامل مدیران، مسئولان و نخبگان شهر بیدستان بوده که از طریق روش دلفی 30 نفر بهعنوان حجم نمونه تعیین گردیده است. یافتههای تحقیق در راستای برنامهریزی توسعهی فیزیکی شهر بیدستان با تأکید بر آیندهنگری و سناریومحوری نشان میدهد که 12 سناریو با داشتن اینرسی بالا بهعنوان محتملترین و مقاومترین سناریوها در برابر تغییرات احتمالی (مثبت و منفی) شناسایی شدهاند. در بین 12 فرض و سناریو، سناریوهای مطلوب با 4 فرض، سناریوهای فاجعه با 2 فرض و سناریوهای بینابین با 6 فرض ارائهشدهاند. با توجه به وضعیت اکثریت سناریوهای محتمل توسعهی فیزیکی شهر بیدستان که در وضعیت بینابینی قرار دارند، وضعیت توسعهی فیزیکی شهر هنوز در شرایط ناپایدار قرار نگرفته و این توسعه نیازمند برنامه¬ریزی مناسب براساس پارامترهای مختلف است. همچنین سناریوهای فاجعه یعنی توسعهی شهر بیدستان در سمت شمال (تخریب اراضی کشاورزی و باغات) و عدم داشتن استراتژی مشخص در توسعهی فیزیکی شهر، نیازمند توجه بیشتر از جانب مدیران و مسئولان شهری میباشند.