نا اطمینانی محیطی و قیمت‏گذاری خدمات حسابرسی مستقل

نویسندگان

1 گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم مالی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران،

2 استادیار، گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم مالی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه مطالعات اقتصادی و کسب‌وکار، دانشکدۀ مطالعات آموزش کسب‌وکار، دانشگاه گاوله، گاوله، سوئد

doi
10.71608/faar.2026.1073357
چکیده

هدف این مقاله، بررسی تاثیر عدم اطمینانی محیطی بر قیمت گذاری خدمات حسابرسی مستقل در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. بر اساس نظریة شرکت، نااطمینانی محیطی باعث می‌شود گزارشگری مالی تحت‌تأثیر پیامدهای اقتصادی ناشی از این نااطمینانی ها قرار بگیرد. برپایة نظریه های نمایندگی، اعتمادسازی و ریسک دادخواهی می توان استدلال کرد که حسابرسان برای پوشش تأثیر منفی پیامدهای اقتصادی ناشی از نااطمینانی محیطی بر گزارشگری مالی و پوشش خطر قابل‌پذیرش حسابرسی، حق الزحمۀ بالاتری را طلب کنند؛ برای این منظور، داده های مربوط به 102 شرکت طی سال های 1394 الی 1400 جمع‌آوری و با استفاده از رگرسیون چندمتغیره مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. در پژوهش حاضر از دو معیار ضریب تغییرات فروش و ضریب تغییرات مخارج سرمایه‌ای برای تعیین عدم اطمینان محیطی و از لگاریتم طبیعی حق‌الزحمۀ حسابرسی برای قیمت‌گذاری خدمات حسابرس استفاده شده است. نتایج نشان داد با افزایش عدم اطمینان محیطی، حق الزحمۀ حسابرسی نیز افزایش پیداکرده است؛ حسابرسان برای پوشش ریسک خود در شرایط نااطمینانی محیطی، حق الزحمۀ بالاتری را طلب می کنند. در شرکت‌هایی که نااطمینانی محیطی افزایش یافته است، حسابرس مستقل نیز با درخواست حق‌الزحمه بیشتر برای حسابرسی به این موضوع واکنش نشان داده است.