مکان‌یابی پارک‌ها و فضای سبز شهری با استفاده از مدل(AHP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) (مطالعه موردی: شهر بجنورد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد مشهد، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری گرایش آمایش شهری، دانشگاه اصفهان. اصفهان. ایران

doi
چکیده

لزوم صرف هزینه‌های فراوان به منظور احداث پارک و ایجاد فضای سبز و نیز توجه به ارتباطات اکولوژیک، بیانگر اهمیت موضوع مکانیابی صحیح و تعیین موقعیت مکانی مناسب برای این فضاها می‌باشد به نحوی که امکان استفاده تمام شهروندان از این اماکن فراهم گردد. این ضرورت وقتی محسوس‌تر می‌شود که روند افزایش جمعیت و به تبع آن رشد نامتناسب شهر و نیز عدم پراکنش یکسان جمعیت در بخشهای مختلف شهر، مورد توجه قرار گیرد. شهر بجنورد با جمعیت 228931 نفر مرکز استان خراسان شمالی می‌باشد که مساحت کاربری فضای سبز در این شهرحدود 9/43 هکتار و سرانه آن برای کل شهر 4/2 مترمربع به ازاء هر نفرمی‌باشد که در مقایسه با سرانه‌های پیشنهادی سازمان ملل متحد (20 تا 25 متر مربع) و وزارت مسکن وشهرسازی (7 تا 12 متر مربع) فاصله بسیار زیادی دارد. تحقیق حاضر براساس روش توصیفی – تحلیلی و با تأکید بر جنبه کاربردی آن، سعی در ارائه الگوی مناسب توزیع بهینه فضای سبز منطقه مورد مطالعه براساس ضوابط مکان‌یابی و نیازهای جمعیتی دارد . برای این منظور از معیارهای نزدیکی به مراکز آموزشی ، فرهنگی، ورزشی، تراکم جمعیت، بهداشتی، تاسیسات و تجهیزات شهری، نظامی، رودخانه و دسترسی به شبکه ارتباطی استفاده شده است. سپس پایگاه داده درGIS تشکیل شد و نهایتاً هریک از معیارها براساس اهمیت و ارزش وزن مناسبی در نرم‌افزار EXPERT CHOICE داده شده است و سپس با تلفیق آنها مناطق مناسب برای استقرار این کاربری در تلفیق با نقشه کاربری اراضی نمایش داده شده است.