ارائه الگویی از کیفیت حسابداری مالیاتی با تأکید بر عوامل سطح شرکت با بکارگیری رویکرد الگوسازی ساختاری تفسیری

نویسندگان

1 گروه حسابداری و مدیریت مالی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

2 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی مالی، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

4 گروه مدیریت وحسابداری،دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر عباس،بندرعباس، ایران،

doi
10.71608/faar.2026.1204786
چکیده

اطلاعات مرتبط با حسابداری مالیاتی یکی از اصلی­ترین اطلاعات در خصوص پیش­بینی سرمایه­گذاران از جریان­های نقدی مالیاتی شرکت­ها در آینده است. با توجه به اهمیت هزینه مالیات و عدم قطعیت برآورد، پژوهش حاضر به ارائه الگویی از عوامل مؤثر بر کیفیت حسابداری مالیاتی شرکت­ها پرداخته است. از نظر جهت‌گیری‌های پژوهشی، این تحقیق از نوع ترکیبی از مطالعات کاربردی و توسعه­ای است. در این پژوهش از 19 نفر از متخصصان دانشگاهی و حرفه­ای به عنوان نمونه مطالعه استفاده شد. جهت انجام این پژوهش، ابتدا با رویکرد تحلیل محتوا بر اساس مستندات پیشین تعداد 43 شاخص به عنوان عوامل مؤثر بر کیفیت حسابداری مالیاتی شناسایی شدند. در بخش دوم، با نظرسنجی از متخصصان و روش غربالگری فازی، شاخص­های مهم و اثرگذار تعیین و تعداد 23 شاخص حذف شد. نتایج تحلیل­های صورت گرفته در روش الگوسازی ساختاری-تفسیری بیانگر آن است که شاخص­های عوامل سطح شرکت در شش سطح قرار گرفته­اند. هم­چنین، نتایج تحلیل شبکه­ای فازی نشان داد که شاخص «تخصص حسابرس در صنعت» مهم‌ترین شاخص مؤثر بر کیفیت حسابداری مالیاتی بوده است. در کل، شواهد این مطالعه برای نهادهای متولی قانون­گذاری در حوزه حسابداری مالیاتی، شرکت­ها و سایر فعالان این حوزه جهت ارتقای کیفیت حسابداری مالیاتی سودمند است.