بررسی نقش فانتزیهای آگاهیگر در هویّتیابی و تفکّر انتقادی کودکان (با تأکید بر اندیشههای برونو بتلهایم)
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه محقّق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی ، خلخال، ایران.
doi
چکیده
چکیده فانتزی آگاهیگر یا هشدار دهنده از گونه فانتزیهایی است که اساسیترین مشکلات جامعة بشری را در قالبی تخیّلی ارائه میکند. این گونه از فانتزی دربارۀ یکی از مهمّترین جنبههای وجودی کودک، یعنی هویّت، شناخت خود و دیگری در لابهلای روایت داستانی اطلاعرسانی میکند. ما در این مقاله که به شیوۀ توصیفی _تحلیلی فراهم آمده است، شیوههای هویّتیابی، تفکّر انتقادی و شناخت را در داستانهای فانتزی کودکان بررسی کردهایم. ما اساس کار خود را کتابِ کودکان به قضّه نیاز دارند از برونو بتلهایم قرار دادهایم تا به درکی بهتر از ذهنیّت و ساختار ذهنی داستان کودک و نوجوان نائل آییم. بررسی ما نشان داد اغلب داستانهای فانتزی بررسی شده، به حفظ محیط زیست، نوعدوستی و هویّتیابی و بازی به مثابه تفکّر تأکید دارند. نویسندگان این آثار به گونهای غیرمستقیم مشکلات و مصائب شخصیّتهای داستانی را برای مخاطبانش برمیشمارند و بدون آنکه روایتی آموزگارمآبانه داشته باشند توصیههای خود را در قالب داستانی فانتزی به مخاطبان میرسانند. از سویی دیگر مهمّترین نوع تفکّر در داستانهای فانتزی تفکّر تصویری است. مهمّترین بازدهی این نوع تفکّر، خلاقیّت است که پدیدهای مهمّ و مغتنم در رشد و تحّول خلاق کودک است و باید جایگاه ویژهای برای آن در زندگی کودک قائل شد.
