فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بخت‌آزمایی از مسائل نوظهور فقهی است که شخص یا اشخاصی برای بهره‌مندی از جایزه به‌وسیله قرعه‌کشی، اقدام به نام‌نویسی و یا خرید بلیت می‌کنند. در بخت‌آزمایی، بلیت‌هایی به مبلغی مشخص توسط مردم خریداری می‌شود و شرکت یا مؤسسه فروشنده متعهد به برگزاری قرعه‌کشی و دادن جایزه‌ای طبق قرار گذاشته‌شده معادل قیمت تمام بلیت‌ها به فرد منتخب یا هر کسی است که نامش از قرعه خارج می‌شود. مهم‌ترین یافته‌های این تحقیق این است که بخت آزمایى نوعی تجارت و دادوستد است. براین نتیجه تحقیق نشان می‌دهد بخت آزمایی از نظر فقها کسب مال از طریق آن، چه برای کاربران و چه برای بنگاه ارائه‌دهنده، مبتنی بر اکل مال به باطل و حرام خواهد بود. در چنین مواردی که نهی شارع به تصرف تعلق‌گرفته و برای مکلف مسلّم شود که از دیدگاه عرف، حکم به صحت معامله با نهی از آثار آن، از جمله تصرف در مال، مخالف است، ظهور در نفی صحت داشته و مقتضی بطلان معامله است. برخی دیگر از فقیهان راه‌هایی برای صحیح‌شدن این کار ارائه داده‌اند از جمله آنها این است که پول باید در مقابل بلیت بدون قصد خرید آن پرداخت شود و در صورت برنده شدن برای حلال‌بودن استفاده از جایزه، اگر موسسه یا شرکت خصوصی است از مالک آن، و اگر دولتی است به عنوان مجهول‌المالک از حاکم شرع اجازه گرفته شود.