بررسی تأثیر طراحی فضاهای آموزشی در توسعۀ مهارتهای شناختی و ارتباطی دانشآموزان ابتدایی پسرانۀ شهر شیراز باتأکیدبر فرهنگ و مسائل اجتماعی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد قشم، دانشگاه آزاداسلامی، قشم، ایران.
2 استادیار گروه معماری، واحد قشم، دانشگاه آزاداسلامی، قشم، ایران.
3 استادیار گروه معماری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران.
4 استادیار گروه روانشناسی، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران.
doi
چکیده
طراحی فضاهای آموزشی بهعنوان یکیاز عوامل کلیدی در شکلدهی به مهارتهای شناختی و ارتباطی دانشآموزان، نقشی مؤثر در ارتقای کیفیت آموزش و تعاملات اجتماعی دارد. پژوهش حاضر، باهدف تحلیل تأثیر طراحی کالبدی مدارس بر توسعۀ مهارتهای شناختی و ارتباطی دانشآموزان ابتدایی پسرانه در شهر شیراز، بهبررسی 4مدرسه با طراحیهای متفاوت شامل مدارس دکتر حسابی، محمد جناب، فسایینژاد و سوزندهفر پرداخته است. برای سنجش این تأثیر 10مؤلفه ازجمله برنامهریزی و سازماندهی؛ فضا و جهت؛ مفاهیم زمان؛ حافظه، خواندن، نوشتن و حساب؛ درک بدن خود؛ اشکال بصری؛ درک زبان گفتاری؛ زبانرسا و ارتباط کلامی، بهعنوان معیارهای اصلی انتخاب شدهاند. یافتههای آماری نشاندادکه میانگین الگوهای رفتاری دانشآموزان در مدارس مختلف بهطور معناداری متفاوت است. بهطورخاص، طراحی مدرن مدرسۀ دکتر حسابی طی سالهای اخیر، باتأکیدبر تفکیک فضایی مناسب برای تعاملات اجتماعی و فردی، بهرهمندی از کلاسها و رنگآمیزی استاندارد، بیشترین تأثیر مثبت را بر مهارتهای موردبررسی داشت. ضریب همبستگی-“PEARSON”، نیز نشاندادکه برخی مؤلفهها بهمانند «فضا و جهت»، و «مفاهیم زمان»، با ضرایب 562/0 و 596/0 ارتباط معنادار و مثبتی با طراحی فضای آموزشی دارند، درحالیکه مؤلفههایی نظیر «درک زبان گفتاری»، و «زبان رسا»، همبستگی ضعیفتری (بهترتیب 101/0 و 095/0)، نشان دادند. این نتایج بیانگر آن استکه طراحی فضاهای آموزشی نهتنها بر رشد شناختی و تعاملات اجتماعی دانشآموزان تأثیرگذار است، بلکه بهعنوان بخشیاز مسائل فرهنگی و اجتماعی، میتواند بستری مناسب برای ارتقای کیفیت آموزش فراهم کند.
