فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایران یکی از کشورهایی است که در معرض سوانح طبیعی بسیاری قرار دارد که سیل یکی از جدی‌­ترین آن‌هاست. چگونگی پایش و کنترل سوانح، ارزیابی خسارت و امدادرسانی از مهم‌ترین مشکلات دولت و کارشناسان مدیریت بحران محسوب می‌شوند. در صورت نظارت مستمر قبل از وقوع،  ارزیابی دقیق در حین و بعد از وقوع سانحه، می‌توان از دامنه خسارات و هدررفت منابع انسانی و مادی جلوگیری کرد. جلوگیری از خطرات ناشی از سیل، ساماندهی و مدیریت سیل در رودخانه‌ها و نهایتاً به­سازی رودخانه‌ها، نیازمند تشخیص و تعیین پهنه­‌های سیل‌خیز است. مدل‌سازی عامل‌مبنا[1](ABM)  رویکردی برای ارائه سیستم‌های شبیه‌سازی و انتزاعی به‌­منظور کشف و بررسی الگوهای برآمده از عوارض مرتبط به محیط‌‌های مورد مطالعه می‌باشد. به­‌عبارت دیگر، مدل‌سازی عامل‌مبنا به‌عنوان رویکردی نوین برای توسعه­ ابزارهای شبیه‌سازی در پدیده‌‌های پیچیده‌ی حوزه‌­های مختلف از جمله بلایای طبیعی، مطالعات بیولوژیکی و شرایط امداد و نجات سیل می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. در این تحقیق، از دو رویکرد استنتاج فازی با درنظر گرفتن پارامترهای مؤثر بر وقوع سیلاب و با بهره­‌گیری از داده‌های حاصل از سنجش از دور و مدل‌سازی عامل‌مبنا برای تهیه نقشه خطر سیل به‌عنوان راه‌کارهای بازدارنده در جلوگیری از مخاطرات سیل در راستای مدیریت و تصمیم‌گیری قبل از وقوع سیل استفاده شده است. در نهایت نیز به مقایسه این دو رویکرد و بررسی کارکردهای آن‌ها پرداخته شده است. نتایج نشان‌دهنده پیچیدگی و دقت بیشتر روش‌های چند معیاره‌­ای مانند استنتاج فازی می‌باشد. در حالی‌­که روش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و مدل‌سازی عامل‌مبنا سریع‌­تر بوده و پیچیدگی این روش به‌دلیل استفاده از برنامه‌های نسبتاً آماده کمتر و در عین حال، دقت این روش نیز در مقایسه با روش منطق فازی کمتر است.   [1]- Agent Based Modelling