فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در قراردادهای مصرف کننده، بدلیل موقعیت ضعیف­تر مصرف­کننده احتمال سوء استفاده طرف قویتر بیشتر از سایر قراردادهاست. این سوء استفاده غالبا از طریق تحمیل شروط ناعادلانه و در ظاهر توافق طرفین و آزادی قراردادی رخ می­دهد. برخی قوانین بین المللی از جمله طرح قانون بیع مشترک اروپا ضمن ارائه تعریفی از شروط ناعادلانه، مصادیق اینگونه شروط را در قالب دو فهرست سیاه و خاکستری بیان نموده اند. فهرست سیاه متضمن شروطی است که بدون استثناء و همیشه ناعادلانه هستند. شروط فهرست خاکستری همیشه ناعادلانه نیستند وحسب شرایط و موقعیت می توانند ناعادلانه باشند. فرض قانونگذار ناعادلانه بودن آنهاست ولی بر عکس شروط فهرست سیاه، اثبات عادلانه بودن آنها ممکن است. در این مقاله ضمن بررسی تعریف ارائه شده از شروط ناعادلانه و تطبیق آن با نظام حقوقی ایران، فهرست شروط را نیز مورد مطالعه قرار داده و در هر مورد قابلیت پذیرش آنها به عنوان شرط ناعادلانه در نظام حقوقی کشورمان را  بررسی خواهیم نمود.