فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پسته وحشی یکی از محصولات کشاورزی خودرو در ایران است که فواید بسیاری در صنایع دارویی، بهداشتی، پزشکی و خوراکی دارد. سه گونه پسته وحشی شامل بنه ( Pistacia atlantica Desf .)، مصطکی ( Pistacia lentiscus L.) و خینجوک یا کلخونگ ( Pistacia khinjuk Stoks) در ایران وجود دارند که سرشار از مواد مغذی و پر انرژی بوده و خواص آنها در برخی موارد از پسته خوراکی آجیل بیشتر است. از درخت پسته وحشی یا بنه صمغی ترشح می­شود که به سقز معروف است و دارای خواص درمانی بسیاری است و میوه، روغن و صمغ آن در حوزه طب سنتی از دیرباز مورد استفاده بوده است. این مطالعه­ی مروری با بررسی منابع معتبر داخلی و خارجی به بررسی اثرات درمانی سه گونه­ پسته وحشی موجود در ایران می­پردازد. به این منظور با استفاده از پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (SID)، Scopus، ScienceDirect و PubMed با تاکید بر جدیدترین و مرتبط­ترین منابع، تعداد 82 مقاله انتخاب و بررسی شدند. نتایج بیانگر اثرات آنتی­اکسیدانی، ضدالتهابی، ضدمیکروبی، ضدانگلی و درمانی فراوانی پسته وحشی هستند که مهم­ترین آنها عبارتند از: بهبود اضطراب و افسردگی، کمک به درمان دیابت، سرطان، آسیب­های قلبی، کبدی، کلیوی، استئوآرتریت، بهبود پارامترهای خونی (قند و چریی)، بیوشیمیایی (آنزیم­های کبدی)، هورمون­های تیروئیدی، پاسخ ایمنی و ترمیم مو، ناخن و انواع زخم­ها می­باشد. مصطکی یک صمغ طبیعی و از بهترین داروهای طبیعی برای تقویت دستگاه گوارش است. این صمغ به درمان زخم معده، سوءهاضمه، رفلاکس، تنظیم حرکات روده، رفع یبوست و پاکسازی کبد و کلیه­ها کمک می­کند. میوه کلخونگ به­عنوان خوشبو­کننده ­دهان، برای دندان­درد، زخم معده، کاهش کلسترول و پیشگیری از بیماری­های قلبی عروقی  کاربرد دارد.