اثر هرنیارین بر بهبود حافظه و تنظیم بیان NRF2/NF-κB در مدل پارکینسون القاشده با 6-هیدروکسی دوپامین در موش صحرایی

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران

2 گروه زیست شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 گروه زیست شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

doi
10.60833/ascij.2026.1208422
چکیده

بیماری پارکینسون با تخریب نورون‌های دوپامینرژیک مشخص می‌شود. هرنیارین، یک ترکیب فنولی با خواص آنتی‌اکسیدانی قوی است که پتانسیل نوروپروتکتیو در اختلالات نورودژنراتیو نشان داده است. هدف این مطالعه، بررسی اثرات هرنیارین بر حافظه و بیان ژن­هایNRF2  و NF-κB در بافت مغز در مدل موشی پارکینسون القاشده با 6-هیدروکسی‌دوپامین (6-OHDA) می­باشد. چهل سر موش صحرایی نر ویستار (250-200 گرم) به گروه‌های زیر تقسیم شدند: کنترل، پارکینسون با آسیب 6-OHDA  در دسته قدامی-داخلی مغز و گروه‌های پارکینسون تحت درمان با هرنیارین (150 و 300 میلی‌گرم/کیلوگرم، گاواژ، 28 روز). حافظه پس از درمان ارزیابی شد و بیان ژن­هایNRF2  و NF-κB در بافت مغز با استفاده از Real-time PCR سنجش شد. داده‌ها با آنالیز واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی توکی ارزیابی شدند. گروه پارکینسون  اختلال قابل توجهی در حافظه با کاهش تأخیر در انتقال از نور به تاریکی نشان داد. هرنیارین در هر دو دوز به طور معنی‌داری حافظه را بهبود بخشید. درحالی­که بیان NRF2 تغییر معنی‌داری نداشت، بیان NF-κB در موش‌های پارکینسون افزایش (5/2 برابر نسبت به کنترل) نشان داد. هرنیارین (150 و 300 میلی‌گرم/کیلوگرم) به­طور معنی‌داری NF-κB را کاهش داد (به ترتیب 5/1 و 1 برابر). نتایج نشان داد که هرنیارین نقایص حافظه در موش‌های پارکینسونی را بهبود می‌بخشد و احتمالاً از طریق مهار NF-κB به جای افزایش  NRF2عمل می­کند که نقش نوروپروتکتیو آن را برجسته می‌کند.