تاثیر حاد دو شدت متفاوت تمرینات تناوبی بر برخی عوامل کنترل کننده هایپرتروفی و آتروفی در رت‌های ویستار دیابتی نر

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 گروه آسیب‌شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.60833/ASCIJ.2026.1211141
چکیده

دیابت نوع 2 یک چالش جهانی روبه‌رشد است که اغلب با تحلیل عضلانی (آتروفی) همراه است. در سال‌های اخیر، توجه زیادی به فعالیت ورزشی به‌عنوان یک راهکار مؤثر برای کاهش آتروفی عضلانی ناشی از دیابت نوع 2 معطوف شده است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر یک جلسه تمرین تناوبی حاد (با شدت متوسط و بالا) بر سطوح فول‌استاتین، میوستاتین و آتروژین-1 (عوامل کنترل‌کننده هایپرتروفی عضلانی) و برخی شاخص‌های متابولیک در رت‌های ویستار دیابتی انجام شد. این مطالعه‌ی تجربی بر روی ۲۴ رت نر ویستار انجام شد که به‌صورت تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند. دیابت نوع ۲ با استفاده از نیکوتین‌آمید و استرپتوزوتوسین القا شد. در این پژوهش، تمرین تناوبی شدید شامل یک جلسه تمرین متناوب با شدت 100 درصدVO₂max  و تمرین تناوبی با شدت متوسط شامل یک جلسه تمرین متناوب با شدت 70 درصد VO₂max بود، که هر دو پروتکل به‌مدت یک ساعت انجام شدند. بیان ژن با استفاده از روش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز در زمان واقعی (RT-qPCR) مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از آزمون آنوای یک‌طرفه و سپس آزمون تعقیبی LSD انجام شد. القای دیابت در رت‌ها منجر به افزایش فاکتورهای آتروفی (مایوستاتین و آتروژین-1) و کاهش فاکتورهای هایپرتروفی (فولیستاتین) نسبت به گروه کنترل سالم شد. با این حال مقایسه بین گروه‌های مداخله‌ای DHIIT و DMIIT و گروه کنترل دیابتی (DC) در سه شاخص مولکولی فولیستاتین، مایوستاتین و آتروژین-1 تفاوت آماری معناداری نشان نداد. هر دو پروتکل تمرینی DHIIT و DMIIT  منجر به کاهش معنادار گلوکز خون، سطح انسولین و شاخص مقاومت به انسولین (HOMA-IR) در رت‌های دیابتی شدند. تفاوتی از نظر آماری بین اثر دو نوع تمرین بر این شاخص‌های متابولیکی مشاهده نشد. یک جلسه تمرین تناوبی حاد، صرف‌نظر از شدت، می‌تواند بهبود قابل توجهی در شاخص‌های متابولیک در مدل حیوانی دیابت نوع 2 ایجاد کند.