بازپژوهش رسم و آیین¬های سوگواری در شاهنامه فردوسی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه علم و فناوری، بهشهر، ایران.

2 استادیار دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

شاهنامه فردوسی یکی از آثار فاخر و ارزشمند ادبیات فارسی و بلکه جهان است که علاوه بر تاریخ و حماسه، دربردارنده مطالب ارزشمندی در زمینه اخلاق و تربیت و فرهنگ و آداب و رسوم جامعه ایرانی است. در هر جامعه ­ ای آداب و رسوم متعددی در زمینه­ها و امور مختلف وجود دارد که بیانگر افکار و عقاید و سبک زندگی آن جامعه است. یکی از این آداب و  آیین­ها مربوط به مرگ و سوگ است. درباره آداب و آیین سوگواری در شاهنامه قبلا مطالبی در قالب کتاب و مقاله نوشته شده است اما در همه آن‌‌ها اشکالات متعدد محتوایی و ساختاری وجود دارد که عمده‌‌ترین آن، یکسان دانستن رسم و آیین سوگواری با حالات و رفتارهای عاطفی سوگواران است  که در این پژوهش ضمن تبیین مفهوم رسم و آیین، با مراجعه به شاهنامه فردوسی و با روش تحقیق نظری و بر مبنای توصيف و تحليل، نظر و دسته‌‌بندی تازه­ای از رسم و آیین سوگواری در شاهنامه ارائه کردیم و بر اساس آن نشان دادیم که نیمی از مطالب و مسائلی که در پژوهش‌‌های قبلی، رسم و آیین سوگواری در شاهنامه و ایران باستان شمرده می­شد، رفتارها و حالات عاطفی سوگواران است که به صورت عکس‌‌العملی طبیعی در برابر بلاها و مصیبت‌‌ها از هر انسانی در هر جای جهان  حتی در غیر موارد مرگ و سوک هم سر می­زند نه این که رسم و آیین خاص سوگواری بوده باشد