تحلیل محتوای کیفی فیلم «جوکر» با رویکرد جرم‌شناسی فرهنگی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار گروه حقوق دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22059/gmj.2020.80513
چکیده

یکی از محورهای مهم جرم‌شناسی فرهنگی به عنوان یکی از رشته‌های مطالعاتی جرم‌شناسی انتقادی، تبیین‌های سینمایی از جرم و عدالت کیفری است. بر اساس اندیشه‌های پساساختارگرایانه، بازنمایی جرم در آثار سینمایی نتیجه برساخت‌های فرهنگی و بافت قدرت اجتماعی است. با توجه به تأثیر فزاینده سینما در قلمروی ایجاد درک عمومی نسبت به جرم و افزایش مخاطبان این هنر، پژوهش حاضر درصدد است تا با روش تحلیل محتوای کیفی، فیلم سینمایی «جوکر» را در پرتو یافته‌های جرم‌شناسی فرهنگی تحلیل و نقد کند. بر اساس یافته‌های حاصل از تحلیل محتوا، فیلم «جوکر» با رویکرد انتقادی و ضد نظام سرمایه‌داری بر چهار محور اساسی کارناوال جرم، لذت از جرم، جرم‌ به مثابه فرهنگ و داستان جرم متمرکز است. با این حال، ارزیابی کلی فیلم با تأکید بر معانی نهان نشان می‌دهد که مؤلف با افراط در توسل به رویکردهای انتقادی، از یک‌سو، پروژه قهرمان‌سازی مجرم را در دستور کار خود قرار داده و از سوی دیگر، میان خاستگاه فرهنگی جرم و توزیع نابرابر ثروتْ ارتباط غیرمنسجم برقرار کرده است.