تعیین حدود منطقه مرکزی شهر با جاذبه‌های فرهنگی و مذهبی در مدیریت شهری

نویسندگان

1 استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ايران

doi
چکیده

تحقیقات شهری نشان می‌دهند که هسته مرکزی شهرها، با وجود تحولات، همچنان مرکزیت فعالیت‌ها و هویت شهری را حفظ کرده‌اند. با این حال، تعیین محدوده این مناطق در شهرهای امروزی، به‌ویژه در ایران، با ابهامات غیرعلمی روبرو است. این پژوهش با هدف تعیین دقیق محدوده منطقه مرکزی شهر، با تمرکز بر مؤلفه‌های فرهنگی و مذهبی، و با اشاره به هسته تاریخی شهر همدان، انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی بوده و از مشاهدات میدانی، پیمایش، بحث گروهی متمرکز و روش دلفی بهره گرفته است.در این تحقیق، ابتدا با اجماع نظر ۴۵ نفر از نخبگان و خبرگان شهری از طریق روش دلفی، شش گزینه پیشنهادی برای محدوده منطقه مرکزی شهر مورد بررسی قرار گرفت. سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و مقایسه زوجی، اولویت‌بندی این گزینه‌ها و معیارها انجام شد. در این فرآیند، به عامل فرهنگی و مذهبی توجه ویژه‌ای مبذول گردید. نتایج به دست آمده نشان داد که در میان مؤلفه‌های مختلف، درآمدزایی برای مدیریت شهری اولویت بالایی در تعیین محدوده منطقه مرکزی شهر دارد. با این حال، پس از ارزیابی دقیق شش گزینه پیشنهادی، گزینه شماره یک که دارای مشخصات فرهنگی و مذهبی برجسته‌ای است، به عنوان بهترین و مناسب‌ترین محدوده برای منطقه مرکزی شهر در مدیریت شهری معرفی گردید. نقشه‌های موقعیت این محدوده نیز ارائه شده است.