بررسی فرسایش پذیری حوضه های آبخیز شمال دریاچه ارومیه با استفاده از تئوری فازی و GIS ( مطالعه موردی حوضه های آبخیز شمال تسوج)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ژئومورفولوژی ، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی

2 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه تبریز

3 استاد یار پژوهشی گروه جغرافیای دانشگاه تبریز

doi
چکیده

فرسایش از جمله فرآیند‌های ژئومورفولوژیکی است که موجب به هم خوردگی سیستم پویای کره زمین شده و در شکل آن تغییرات بوجود می‌آورد، طرح های بررسی فرسایش‌پذیری سطحی زمین و ارائه نقشه‌های پهنه‌بندی فرسایش میتواند گامی موثر در شناسائی مناطق حساس به فرسایش و در نتیجه بعنوان نقشه‌های پایه در تعیین مناطق اولویت‌دار برای عملیات‌های عمرانی و اجرائی مختلف باشند. در این طرح که در منطقه تسوج در شمال دریاچه ارومیه و شمال غرب استان آذربایجان شرقی به اجرا در آمده است ابتدا با استفاده از عکس‌های هوائی و نقشه‌های توپوگرافی منطقه، نقشه‌های زمین‌شناسی، هیدروگرافی و کاربری اراضی تهیه شده سپس با استفاده از 58 ایستگاه آماری که در کل حوضه های آبخیز شمال تسوج پراکنده هستند فرم‌‌های فرسایش تکمیل شده و در نهایت نظرات کارشناسی اعمال گردید سپس کلیه این نقشه‌ها در سیستم GIS رقومی گردیدند. پس از آن با استفاده از تئوری مجموعه‌های فازی و استفاده از عملگرهای منطقی و حسابی این مجموعه‌ها با دو روش نقشه‌های فرسایش‌پذیری تهیه و مورد مقایسه قرار گرفتند که در نهایت عملگر اجتماع مجموعه‌های فازی با توجه به نوع نرخ‌دهی و وزن‌دهی به نقشه‌ها قابلیت بهتری را در ارائه مناطق حساس به فرسایش از خود نشان دادند.