ارائه چارچوب پیشنهادی بومی توسعه مدارس سبز در کلانشهر تهران بر اساس تحلیل اسنادی تطبیقی تجربههای جهانی
نویسندگان
1 استادیارگروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.
2 دانشجوی دکتری گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستايي، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 دانشیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستايي، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
4 استاد گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستايي، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
doi
چکیده
هدف: طراحی «چارچوب پیشنهادی» و بومیسازیشده مدارس سبز برای کلانشهر تهران از طریق مطالعه تطبیقی تجارب موفق جهانی، تحلیل شکاف وضعیت موجود و ارائه سناریوهای عملیاتی کمهزینه جهت پاسخگویی به چالشهای محیطزیستی. روش: پژوهش کاربردی-توسعهای حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای اسنادی انجام شد. با نمونهگیری هدفمند، اسناد سیاستی ۱۵ کشور پیشگام (بر مبنای حداکثر تنوع و حداقل قیاسپذیری) و اسناد کلانشهر تهران انتخاب شدند. دادهها در نرمافزار مکس کیودا(2022) کدگذاری و درصد شکاف تهران نسبت به الگوی موفق جهانی محاسبه گردید. یافتهها: ارزیابیها نشاندهنده شکاف عمیق ۷۵ تا ۹۵ درصدی تهران در شاخصهای کلیدی نسبت به الگوهای موفق جهانی است. ارکان موفقیت جهانی شامل «آموزش تجربی» (۱۰۰٪)، «زیرساخت سبز» (۹۳٪)، «مشارکت جامعه» (۶۷٪) و «حکمرانی یکپارچه» (۶۰٪) است. جهت جبران این شکاف و پاسخ به بحرانهای محلی (نظیر آلودگی هوا و کمآبی)، مدل مفهومی پژوهش در قالب یک چارچوب ششمؤلفهای با افزودن دو رکن بومی شامل ”تابآوری اقلیمی“ و ”سلامت و نوآوری سبز“ تدوین شد. نتیجهگیری: استقرار مدارس سبز در تهران پیش از مداخله کالبدی، نیازمند دگردیسی در آموزش و حکمرانی فرابخشی است. اجرای این چارچوب بومی در کنار سناریوهای عملیاتی (مانند بام سبز مولد، پایش کیفیت هوا و مدیریت هوشمند آب)، نقشهراهی سنجشپذیر جهت استقرار مرحلهای و عدالتمحور این مدارس با اولویت مناطق کمبرخوردار ارائه میدهد.
