فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده مقاله اسرارنامه عطار اسرارنامه، اگرچه در نهایت در شمار کتب تعلیمی صوفیان قرار می‌گیرد، کتاب اسرار و بیانگر نگاه شهودی عطار به هستی است زیرا او همه‌چیز را تجلی خدا بر هستی و نا گزیر اسرارآمیز می‌داند. بدیهی است وقتی دنیای محسوس سایه‌ای از عالم غیب دانسته شود و نمونة اعلای هرچه در این عالم وجود دارد، در جهانی نادیدنی موجود ‌باشد، کشف این رابطۀ عین و ذهن، همه‌چیز را مرموز می‌کند و بیان آن جز از طریق رمز ممکن نیست. صوفی به‌دلیل همین طرز نگاه به زبانی خاص نیاز دارد. زبانی که بتواند ظرفیت مکتوم نشانه‌ها را آشکار سازد و دریافت‌های شهودی او را توضیح دهد. همین بهره‌گیری از زبان، بستر شکل‌گیری زبان نمادین صوفیان بوده‌است. اسرارنامه مجموعۀ هجده مقالۀ منظوم عطار برای توضیح اندیشه‌های عرفانی اوست. عطار برای تجسم بخشیدن به مفاهیم ذهنی خود از حکایت‌های تمثیلی متعددی که حاوی نمادهای بسیار است، استفاده کرده‌است. در مجموع می‌توان نمادهای این اثر را در سه دسته نمادهای تأویلی، نمادهای منفرد و نمادهای اساطیری تقسیم¬بندی کرد. در این مقاله از این سه به اختصار سخن گفته‌شده است. داده‌های این پژوهش کتابخانه‌ای است و با استفاده از روش کیفی توصیف شده‌است. هدف نگارندگان نشان‌دادن شیوۀ نمادپردازی عطار برای نمایش اندیشه‌های نهان¬گرایانه¬اش بوده‌است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که عطار توانسته با تکیه بر تجربۀ صوفیان پیش‌از خود، درک خود از هستی اسرارآمیز را با زبان «اشارت» و از رهگذر نمادهایی که تنها ابزار بیان این دریافت ها است، گزارش کند. کلید واژه: عطار، اسرارنامه، عرفان، شهود، نماد و اسطوره