سنجش قدرت انحصاری صنعت بانکداری ایران با رویکرد هال- راجر

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

3 دانشجوی دکترای گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی میانه، ایران

4 استادیار، گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

doi
10.71818/ecj.2025.1062449
چکیده

چکیده طی سال‌های اخیر قدرت بازاری در صنایع مختلف از جمله صنعت بانکی موردتوجه محققین قرار گرفته است، کاهش قدرت انحصاری در صنعت بانکی موجب کاهش هزینه واسطه‌گری مالی می‌شود و موجبات افزایش رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی را فراهم می‌آورد، لذا در این مقاله ساختار بازار صنعت بانکداری ایران با استفاده از مدل هال - راجر در بازه زمانی 1400-1380 بررسی شد و شاخص لرنر برای 33 بانک دولتی و خصوصی محاسبه شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که شاخص لرنر برای 29 بانک بین 11/0 تا 93/0 و برای سه بانک دیگر منفی است؛ بنابراین، یافته‌ها تأیید می‌کند که در بیش از 88 درصد از بانک‌های فعال کشور، شکاف قابل‌توجهی بر قیمت و هزینه نهایی وجود دارد. همچنین در این تحقیق، شاخص‌های تجربی هرفیندال - هیرشمن و شاخص CR4 نیز محاسبه شد و نتایج محاسبات بر روی هر دو شاخص بیانگر این واقعیت است که قدرت انحصاری در بازار متشکل پولی در این دوره کاهش‌یافته و ضریب رقابت افزایش‌یافته است.