تحلیل سبک‌شناسی مثنوی «تاوان این خون تا قیامت ماند بر ما» سرودۀ علی معلم

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز. رامهرمز.ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.

doi
چکیده

سبک، شیوۀ خاصی‌است که نویسنده یا شاعر برای بیان مفاهیم خود در اثر ادبی به‌کارمی‌برد. این اصطلاح در حال حاضر در مورد روش‌هایی به‌کارمی‌رود که از طریق به‌کاربردن فنون و مفهوم‌های زبان‌شناسی به مطالعه تحلیلی ادبیات می‌پردازد. همچنین زاویه دید، مسائل زبانی، چگونگی شخصیت‌پردازی و چند و چون جهت‌گیری درون‌مایه را تعیین‌می‌کند. ویژگی اصلی شعر علی معلم بویژه در مثنوی تاوان این خون تا... قالب و وزن آنست که به‌نوعی نوآوری صورت‌گرفته‌است. لذا هدف مقالۀ حاضر تحلیل و بررسی لایه‌های آوایی، واژگانی، نحوی، بلاغی این مثنوی با شیوه تحلیلی- توصیفی است، تا از رهگذر تقسیم لایه‌های کلان به لایه‌های خرد و تجزیه‌ و تحلیل آن، نشان‌دهد که توجه به موسیقی درونی، برجسته‌سازی مفاهیم و مضامین، استفاده از واژگان نشان‌دار، استفاده از ردیف‌های طولانی روانی و سادگی هوشمندانه، استفاده هنرمندانه از عناصر بلاغی، تصویرسازی مخیّل و عاطفی، مخاطب‌محوری، مفهوم‌گرایی، تأکید بر نهادینه‌ساختن مضامین دینی، انقلابی، انسانی و آرمانی از جمله ویژگی‌های سبکی شعر اوست.