مدل سازی و ارزیابی خطر فرسایش خاک و پتانسیل رسوبدهی حوضه آبریز سد درودزن در استان فارس با استفاده از مدل EPM و GIS

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان،ایران (نویسنده مسئول)

doi
چکیده

فرسایش خاک، فرآیندی پیچیده می باشد که اندازه گیری میزان حقیقی آن دشوار است. تجزیه و تحلیل روان آب، فرسایش و رسوب، درک عمیق از فرآیندهای تولید روان آب و فرسایش را می طلبد. به منظور محاسبه ی حجم کل رسوب و فرسایش در حوضه های آبریز، در صورت وجود آمار و اطلاعات کافی مربوط به دبی آب و رسوب، اغلب از روش های آماری استفاده می گردد. با توجه به اینکه در بیشتر حوضه های آبریز دنیا، چنین آمار و اطلاعاتی به اندازه ی کافی وجود ندارد. شدت فرسایش با استفاده از فناوری برآورد فرسایش (که همان مدل های فرسایشی هستند) ارزیابی می گردد. هدف از این تحقیق، برآورد شدت فرسایش و میزان رسوب در حوضه آبریز سد درودزن با استفاده از مدل تجربی EPM به کمک سیستمهای اطلاعات جغرافیایی و کارایی این سیستم ها در مطالعات فرسایش و رسوب حوضه های آبریز و در نهایت کاهش رسوبات در سطح حوضه و نهایتاً پشت سد و به جهت انجام طرح های کنترلی و عمرانی می باشد. در این تحقیق از اسناد و مدارک مختلف از جمله نقشه 1:250000 زمین شناسی، لایه های خاک شناسی، کاربری اراضی، پوشش گیاهی، آمارهای مختلف مربوط به ایستگاه های باران سنجی واقع در اطراف حوضه و مدل ارتفاعی رقومی (DEM) به عنوان ابزار تحقیق مورد استفاده قرار گرفت که نتایج نشان می دهند رسوب ویژه و رسوب کل حوضه آبریز سد درودزن به ترتیب 1047 مترمکعب در کیلومتر مربع در سال و 2176713 متر مکعب در سال می باشد. همچنین میزان رسوب ویژه و میزان کل رسوب تولید شده در حوضه مورد مطالعه به ترتیب 7/2198 تن در کیلومتر مربع در سال و 3/4571097 تن در سال می باشد که با قرار گرفتن حوضه آبریز در کلاس شدید اعمال روش های مختلف کنترل فرسایش را در سطح حوضه ضروری می نماید.

کلیدواژه‌ها