مطالعه ارتباط بین تاب آوری در زنجیره تأمین و رقابت پذیری کشورها به وسیله تحلیل همبستگی کانونی

نویسندگان

1 استاد دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد توسعه اقتصادی و برنامه ریزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت تولید و عملیات، پردیس البرز دانشگاه تهران، ایران

4 استادیار دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی دانشگاه بوعلی سینا، ایران

doi
چکیده

تغییرات مستمر و شتابان در دنیای امروز، منجر به تشدید رقابت شده است. رقابت­پذیری به­ منزله مجموعه نهادها، سیاست­ ها و عوامل تعیین­ کننده سطح بهره ­وری یک اقتصاد محسوب می­شود؛ مجموعه­ای که به نوبه خود، سطح شکوفایی قابل دستیابی برای یک اقتصاد را تنظیم می­کند. رقابت ­پذیری مفهومی چند بعدی است که یکی از ابعاد آن، درجه انطباق­ پذیری با تغییرات غیرمنتظره محیط کسب و کار و به نوعی تداعی­کننده تاب­آوری است. تاب­آوری بر توسعه قابلیت انطباق­ پذیری به­ منظور آمادگی در برابر حوادث غیرقابل پیش ­بینی و پاسخگویی در برابر اختلالات و بازیابی از آنها تمرکز دارد. هدف از این تحقیق مطالعه ارتباط بین تاب­آوری و رقابت­پذیری کشورها با استفاده از تحلیل همبستگی کانونی است. یافته­ ها حاکی از وجود رابطه مثبت، معنادار و قوی بین تاب­آوری و رقابت­ پذیری حکایت دارد و میانگین توان مجموعه تاب­آوری برای پیش­بینی تغییرات مجموعه رقابت­ پذیری در حدّ بالایی برآورد شده است. در مجموعه تاب­آوری، "زنجیره تأمین" بیشترین و "کیفیت ریسک" کمترین اثر را بر ایجاد یک رابطه معنادار بین تاب­آوری و رقابت ­پذیری داراست. در مجموعه رقابت ­پذیری نیز هر سه متغیر "الزامات اساسی"، "ارتقاء­دهنده­ های کارایی" و "نوآوری و پیچیدگی کسب و کار" به­طور تقریباً برابر بر ایجاد یک رابطه معنادار بین تاب­آوری و رقابت­پذیری اثر گذارند. پیشنهاد می­شود در عین حال که لازم است رویکردی نظام­مند شامل تمام عناصر این مدل برای ارتقاء تاب­آوری و رقابت­پذیری مورد ملاحظه قرار گیرد، سیاست­گذاری ­های ملّی و شرکتی به اثرگذارترین عوامل شناسایی شده در ارتقاء این دو شاخص، توجه ویژه ­ای شود.