تحلیل نشانه‌شناختی موانع تحقق اقتصاد مقاومتی و ارائه راهکارها

نویسندگان

1 استادیار ارتباطات اجتماعی، دانشگاه‌آزاد اسلامی تهران شرق

doi
چکیده

تحقیق حاضر به ضرورت گفتمان‌سازی در عرصه‌ی اقتصاد مقاومتی می‌پردازد و ابعاد فرهنگی آن را به‌عنوان زیرساخت‌ تقویت بنیان‌های فرهنگ مقاومت برای نیل به اهداف اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل، در نظر می‌گیرد. برای اجرای این طرح نیاز به آشنایی با اصطلاحات و مبانی نظری نشانه‌شناسی و تعریف و تبیین اصطلاح گفتمان است. در علم نشانه‌شناسی تمامی پدیده‌های فرهنگی و اجتماعی به‌عنوان نشانه در نظر گرفته می‌شوند و سوال آن چگونگی شکل‌گیری معنا و هدف آن تحلیل، فهم و تفسیر نشانه‌هاست. نظام‌های گفتمانی نیز از نشانه‌هایی شکل گرفته‌اند که به معنا و کردارهای گفتمانی شکل می‌دهند. این تحقیق با بهره‌گیری از رویکرد و روش کیفی نشانه‌شناسی ساختارگرا به مشخص کردن چگونگی پیوند و نظم پایگانی دال‌ها برای معنادار ساختن نشانه‌ها در یک نظام گفتمانی، تبیین محورهای همنشینی، جانشینی و تفسیر نشانه‌ها و معین نمودن دال مرکزی که نشانه‌های دیگر حول آن نظم می‌گیرند، می‌پردازد. با این پرسش که چه موانعِ فرهنگی برای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی وجود دارد و این فرضیه که رفع این موانع و گفتمان‌سازی می‌تواند به تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی یاری ببخشد، سه هدف اصلی دنبال می‌شود: ۱- تحلیل نشانه‌شناختی موانع فرهنگی اقتصاد مقاومتی، ۲- تبیین نشانه‌شناختی گفتمان اسلامی-ایرانی برای عبور از موانع و رفع نشانه‌های رسوب‌یافته‌ی گفتمان مصرف‌گرایی، ۳- بازگشت به گفتمان اسلامی- ایرانی و بازاحیای مدلول‌ها با محوریت دال سعادت با ارائه راه‌کارها برای گفتمان‌سازی در رسانه‌ها. نتایج حاصل ارائه راه‌کارهایی برای گفتمان‌سازی در رسانه‌ها جهت تقویت فرهنگ مقاومت است.