فاصله نسلی در ایران: فراتحلیل و نقد تحقیقات پیشین
نویسندگان
1 استاد جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی ، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
بررسی و نقد پژوهشهای انجام شده در زمینه فاصله نسلی هدف اصلی این پژوهش است. در این پژوهش، پس از پالایش اولیه مقالات،40 مقاله علمی ـ پژوهشی مرتبط با موضوع فاصله و شکاف نسلی از طریق پایگاه اطلاعات علمی مگیران و پایگاه اطلاعاتی نورمگز، انتخاب و در زمینه های چارچوب نظری، روش تحقیق و یافته ها بررسی و مقایسه شدند. نتایج این تحقیق نشان میدهد که دراین پژوهشها، فقر نظریه پردازی بومی، غلبه روشهای پیمایشی و غیبت روشهای ترکیبی، پراکندگی و عدم انسجام در شاخصسازی انواع فاصله نسلی، تلقی متفاوت از مفاهیم فاصله، شکاف و انقطاع نسلی کاملاً مشهود است. بعلاوه، عدم ارائه تعاریف عملیاتی دقیق برای این مفاهیم، و عدم سنجش درست متغیرها، و عدم تفکیک بعد ارزشی و بعد هنجاری فاصله نسلی از هم، یافته های آنها را دچار آشفتگی کرده است. همچنین این تحقیقات از تعمیم نتایج بدست آمده بدون قید ابعاد و حوزههای مورد بررسی، از نداشتن معیار مشترک سنی در تفکیک نسلهای نسل اول، دوم و سوم، و از کم توجهی به اعتبار ابزار مورد استفاده رنج میبرند. در نگاه کلی، تفاوتها و تناقضهای قابل توجه در نتایج بدست آمده میتواند سبب سردرگمی پژوهشگران بعدی و برداشتهای نادرست و سلیقه ای از نتایج توسط سیاستگذاران شود.