فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه : خانواده نخستین بستری است که ذخیره واژگانی، اندوخته‌های فرهنگ و تمدن و ارزش‌های اخلاقی را به فرد انتقال می‌دهد. از همین رو خانواده محمل اولیه شکل‌گیری معنا محسوب می‌شود، و در خط مقدم وقایع عظیم و تحولات فرهنگی قرار دارد. یکی از مهم‌ترین وقایع مهم عصر حاضر که همه عرصه‌های زندگی بشر به‌ویژه نهاد خانواده را دستخوش تغییر ساخت فراگیری پاندمی کرونا بود. در جریان فراگیری کرونا خانواده ایرانی معنایی متفاوت از چیزی پیدا کرد که طی دهه‌های قبل صورت‌بندی شده بود. مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی تحولات معنای خانواده در دوران همه‌گیری کرونا و تغییرات آن است. روش: ازآن‌جاکه بررسی کیفی به صورت گسترده و پرداخت آن در مقیاس‌های کلان ممکن نیست تمرکز مطالعه حاضر به صورت خاص بر شهر تهران متمرکز است. در این مقاله از روش پدیدارشناسی توصیفی (استعلایی) استفاده شده است. نمونه‌گیری این تحقیق به صورت نظری بوده است بدین صورت که نمونه‌های این تحقیق 17 خانوار بوده‌اند که در سال‌های 1399 تا 1400 از میان خانواده‌های ساکن مناطق مختلف شهر تهران انتخاب شده‌اند. روش جمع‌آوری داده‌ها نیز مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بوده است و داده‌ها با روش کدگذاری به شیوه موستاکاس تحلیل شده‌اند. یافته ها: مبنای تحلیل یافته‌های کیفی این تحقیق می‌توان تحول خانواده را در دوران همه‌گیری کرونا به شرح زیر صورت‌بندی کرد: بازسازی خانواده (به دو شکل پویا و پذیرا)، آشکارسازی چهره‌های پنهان خانواده، گسست در میان اعضا، مجازی‌شدن کاکردهای خانواده، بازاندیشی در ارزشهای خانواده. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که پاندمی کرونا با واداشتن افراد به بازاندیشی عمیق در ساختار، ارزش‌ها و کاکردخانواده در پی تحول در شبکه روابط، قرنطینه، گسترش استفاده از فضای مجازی، ترس از مرگ و بحرانی شدن زندگی روزمره باعث تغییرات عمیق در مفهوم و عملکرد و انتظارات خانواده شد و تجربه‌ای متفاوت از زندگی خانوادگی را شکل داد که با افشاگری از موارد نادیده‌گرفته یا انکار شده درون خانواده بود.