مطالعه و ارزیابی مولفه‌های اخلاق زیستی دینی در کتب درسی علوم دوره ابتدائی

نویسندگان

1 دانشیار فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه شاهد

2 استادیار ژنتیک ، دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد یادگار امام (ره)، (شهر ری)

3 دانشیار فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه شاهد

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی کتاب های درسی علوم تجربی دوره ابتدایی از نظر میزان توجه به مولفه های اخلاق زیستی صورت گرفته است. روش تحقیق در این کار پژوهشی تحلیل محتوا می باشد. جامعه ونمونۀ آماری در این پژوهش کتب علوم سال اول تا ششم پایه ابتدائی که تمامی محتوای کتاب ها شامل: نوشته ها، تصاویر، پرسش ها، تکالیف و آزمایش ها مورد بررسی قرار گرفته است.جدول تحلیل محتوا با استفاده از مولفه های اخلاق زیستی بر اساس 4 اصل بنیادین شامل اصل عدالت ، اصل رضایت ، اصل زیانبار نبودن (لاضرر) و اصل استقلال فردی با توجه به حفظ حریم شخصی، منزلت فردی و اجتماعی و حاکمیت تنظیم گردید. نتایج این تحقیق بیانگر این است که از مجموع 4475 گزاره های قابل تحلیل 648 گزاره (15%) به اصل اصول بنیادین اخلاق زیستی اشاره شده است. اصل عدالت با 220 گزاره (9/4%) ، اصل رضایت با 218 گزاره (8/4%)، اصل لاضرر با 210 گزاره (7/4%) و اصل حفظ حریم شخصی، منزلت فردی و اجتماعی و حاکمیت با 12 گزاره (2/0%) مطرح گردیده است. همچنین نتایج نشان می دهد که در تدوین کتب از نظر پیوستگی محتوایی انسجام لازم وجود ندارد و در بعضی از سالهای تحصیلی یک یا چند مولفه اخلاق زیستی مورد توجه قرار نگرفته است. و در رابطه با چگونگی ارائه مفاهیم در سال های مختلف تحصیلی در قالب متن، تصویر و پرسش نیز دقت لازم وجود نداشته است.